Print This Page

Abies alba M.

Abies alba M.ABIES-PICEA-CEDRUS-PINUS-TSUGA-LARIX-PSEUDOTSUGA.
De naamgeving roept wat vraagtekens op: de Familie Pinaceae heeft nogal wat leden:
Genus Abies: de zilverspar met o.a. de species: Abies alba – balsamea - sibirica - frasen – procera – nordmanniana – grandis en nog 30 andere.
Genus Picea: de spar met o.a. de species: Picea abies – glauca – mariana – omorika – pungens – sitchensis, zie aldaar.Genus Cedrus: de ceders, zie aldaar                                                                     
Genus Pinus: de dennen, zie aldaar
Genus Tsuga: de Hemlockspar, zie aldaar                                                          
Genus Larix: met de Europese Lariks, zie aldaar
Genus Pseudotsuga: met de Pseudotsuga menziesii, zie aldaar.

ABIES ALBA MILLER     -          SPAR/ZILVERSPAR, GEWONE
Familie: Abies alba Millerpinaceae (abietaceae). Oostenrijk, Frankrijk, Zwitserland. Gebruikt deel:
1. naalden en jonge twijgen; dit is een kleurloze of lichtgele vloeistof, met een rijke zoete balsemieke geur;
2. sparappels, gebroken stukken; ongeveer hetzelfde als de naaldenolie, met een sinaasappel geur en de hoofdbestanddelen: o.a. borneol, pineen, limoneen, bornylacetaat, enz. Dit is de zogenaamde “Templin olie” uit vooral Oostenrijk. Stoomdestillatie.

Synoniem: Abies pectinata.
De fijnspar (zie Picea abies), groeit in een groot deel van Zuid en Centraal Europa en in de bergen tot 1800 meter en vormt dichte bossen. De boom kan een hoogte van 50-60 meter bereiken en tot 300 jaar oud worden. Hij is de leverancier van ons “vurenhout” . De zilverspar, genoemd naar zijn gladde zilverwitte stam, is één van de grootste Europese bomen. Wordt voornamelijk gekweekt in Polen, Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Oostenrijk en voormalig Joegoslavië. De Kerstboom van Midden Europa kan een hoogte van 55 meter bereiken.
De Latijnse namen betekenen witte of gekamde zilverspar, omdat de naalden in twee rijen of kammen staan. De kleur van de naalden is ondanks de naam donkergroen, aan de onderzijde zijn ze echter inderdaad lichter gekleurd. De kleur van de stam is grijsachtig. De zilverspar houdt van een tamelijk warm klimaat en een hoge luchtvochtigheid. De boom is regelmatig gebouwd. Hij levert enorm veel hout, maar de kwaliteit is niet bijzonder goed. De schors is glad met dikke schubben en veel harszakjes en –builtjes. Op leeftijd vertoont de schors spleten en wordt donkerbruin. Hij heeft geen penwortel, maar wortelt wel diep. Wat de bodem betreft is hij kieskeurig, niet te nat, niet te droog, niet te warm, niet te koud, een open luchtige bodemstructuur en voldoende mineralen. Hij houdt niet van wind en vorst. Ondanks dat het hout niet erg duurzaam is wordt het veel voor heipalen gebruikt, na enige jaren in het water te hebben gelegen. De knoppen zijn antibiotisch, antiseptisch en balsamiek. De bladeren zijn expectorant, en bronchiaal sedatief. De beste oogsttijd is de lente; ze kunnen dan gedroogd worden om later gebruikt te worden. De schors is antiseptisch en adstringent. Deze kan het hele jaar door geoogst worden. De hars is antiseptisch, balsamiek, diuretisch, eupeptique, expectorant, wondhelend. Hars wordt afgetapt van bomen van 60-80 jaar oud in de lente en gebruikt voor de destillatie van olie. Een etherische olie van de bladeren wordt gebruikt als desinfectant en verder in medicijnen en in de parfumindustrie. Het sap van de naalden werkt in hoge mate slijmoplossend en op aandoeningen van de luchtwegen en ademhalingsorganen. De etherische olie van beide soorten is vrijwel identiek en wordt verkregen door stoomdestillatie van de naalden. De olie bevat bornylacetaat, pineen en limoneen, heeft een plezierige iets zoete balsemachtige dennengeur en activeert het immuunsysteem. Daardoor zeer werkzaam bij aandoeningen van de luchtwegen, hoesten, griep en koorts. Ook heilzaam bij reumatische pijnen/artritis. Uit de sparappels wordt ook een etherische olie gedistilleerd, de “templinolie”, deze is kleurloos tot lichtgeel met een zoete balsemieke geur die aan sinaasappels doet denken. In het badwater geven extracten van sparrenscheuten een kalmerende werking op de zenuwen. Helaas worden er steeds meer kunstmatige producten op de markt gebracht die bij lange na niet dezelfde werking hebben als de zuivere olie.  Abies alba Miller

Werkzame bestanddelen: twijgen en appels:
Monoterpenen: alfa en beta pineen 26-56%, camfeen 4-11%, careen 7-35%, myrceen 1,6%, terpinoleen 0,4%, limoneen 3-20%, santeen.Terpenische esters: bornyl-acetaat 9-20%, b-caryophylleen 2%, terpeen-4-ol 1,3%, a-humuleen 0,8%, b-cadineen 0,7%. Sesquiterpeen-ceton-ester: juvabion, hars, provitamine A.
     Ter vergelijk: Naaldolie: Frankrijk, bio, destillatie
Soortelijk gewicht: bij 20 C:  0.868
Refractieve index bij 20C: 1.483
Optische rotatie bij 20C: -9 graden
Bornylacetaat 1.74% - citronellylacetaat 0.26 – geranylacetaat 0.37% - linalylacetaat 0.10% - terpenylacetaat 0.31%. a-cadinol 0.30% - a-muurolol 0.18% - a-terpineol+g-muuroleen 0.29% - a-cedreen 2.41% - a-copaen 0,20% - a-cubebeen 0,.14% - a-himachaleen 0.39% - a-humuleen 2.01% - a-longipineen 0.90% - a-pineen 9.64% - a-selineen 0.56% - b-myrceen 1.52 – b-selineen 1.24% - b-cadineen isomeer 0.17% - b-caqryophylleen 4.63% - b-gurjuneen 0.91% - b-himachaleen+germacreenD 0.93% - b-phellandreen 0.30% - b-pineen 1.11% - cadinol isomeer 0.18% - campheen 11.72% - cedreen isomeer 0.29% - d-cardineen 1.37 – d 1 –cadineen 0.30% - g-cadineen 0.57% - g-cadinol 0.16% - g-himachaleen 0.30% - limoneen 47.58% - longicycleen 0.14% - longifoleen 0.76 – caryophylleenoxide 0.12% - manoyloxide 0.10% - santeen 1.07% - t-cadinol 0.19% - terpinoleen 0.52% - tricycleen 1.90% - ylangeen 0.17% - z-b-farneseen 0.45%
      Ter vergelijking: bestanddelen van Shirley and Len Price:
Monoterpenen: 90-95%. Fencheen 0.2% - bornyleen 0.05% - santeen 1.8% - tricycleen 1.8% - (-)-a-pineen 23.6% - b-fencheen 0.2% - a-fencheen 2% - campheen 21.1% - b-pineen 8.7% - sabineen 0.2% - d-3-careen 0.1% - a-phellandreen 0.2% - a-terpineen 0.7% - (-)-limoneen 34.2% - b –phellandreen 1.3% - y-terpineen 0.3% - a-terpinoleen 1.1% - a-thujeen, sporen – b-myrceen 1%. Aromatisch p-cymeen 1%.
Esters 5-10%. Monoterpenyl: (-)-bornylacetaat.

Abies alba MillerSpecifieke werking:
Abcessen - adstringent - aërofagie – analgetisch – antiastmatisch – antibacterieel - antibiotisch – anticatarre-  antisepticum++(longen) – artrose/artritis+ -  blaasontsteking – bronchitis – bijnierschorstonicum – desinfecterend, urinewegen en luchtwegen – diuretisch -  expectorant+++ - griep – hoeststillend – kramphoest – ingewandsparasieten, ascaris – ischias - jicht – kanker, Balz, Viaud – koorts – krampstillend+, long/luchtweg-aandoeningen – nervinum (rustgevend) - reumatische klachten – rhinitis+ - rubefaciënt – slijmoplossend – sinusitis++, staf.coli – spierpijn – stimulerend, opwekkend  – tonisch – urinedrijvend – verkoudheid – wondhelend - zweetdrijvend.
Verdampen heeft de sterkste werking: dennen en sparren doden alle ziektekiemen in de lucht, vergemakkelijken de ademhaling en maken de longen schoon. Verdampen bij verkoudheid, griep, brochitis, sinusitis, keelpijn, enz. Wordt gebruikt als thee vervangingsmiddel en in de cosmetische industrie.
Oppassen met inwendig gebruik (Franchomme & Penoel 2001 p.347)
Het grote aantal monoterpenen is voor een goede decongestie voor de lichaamsvloeistoffen en vooral het ademhalingssysteem.

Combinatie:
citroen, den, galbanum, labdanum, lavendel, marjolein, rozemarijn, salie.

Geestelijk:
voor de liefhebber een geweldige mooie rustgevende olie. Maakt ruimte voor het nieuwe. Werkt diep ontspannend. Kan heftige gevoelens relativeren tot het normale.

Contra indicatie:
Algemeen: niet toxisch en niet irriterend, behalve in hoge doseringen en veroorzaakt geen overgevoeligheid. Verse olie gebruiken. Oude, geoxideerde olie kan irritaties opwekken.

Veiligheid: MSDS olie
Cas no.: 8021-29-2. Vlampunt 40 graden C. Ontvlambaar, explosief. Stabiele vloeistof, schokbestendig.
Xi-Xn-N: irritant voor ogen en huid; schadelijk bij ingestie; niet carcinogeen;  niet in het milieu afvloeien: grondwater, water, grond. Oogcontact: 15 minuten spoelen met overvloedig water, evenals de huid. Bij ingestie de mond spoelen en een arts waarschuwen. Verwerken met beschermende kleding.
Oplosbaar in alcohol, vette olie, niet in water.
MSDS absolute:
Cas no.: 8007-47-4. Vlampunt 110 graden C.
Xi-Xn-N: irritant voor ogen en huid en luchtwegen; schadelijk bij ingestie; niet in het milieu afvloeien: grondwater, water, grond. Oogcontact: 15 minuten spoelen met overvloedig water, evenals de huid. Bij ingestie de mond spoelen en een arts waarschuwen. Verwerken met beschermende kleding.
Oplosbaar in alcohol, vette olie, niet in water.

Toepassingen:
*bij verstopte neus, keelontsteking en verkoudheid: 1-3 druppels oplossen in een schaaltje heet water en dampen 2-3 maal per dag.
*bij griep, verkoudheid, sinusitis: 3 druppels zilverspar, 2 druppels citroen, 2 druppels eucalyptus mengen in een schaaltje heet water en 2-3 keer dampen per dag.
*bij bronchitis: 1-2 ml. zilverspar mengen in 10 ml. basisolie en met dit mengsel borst en rug inwrijven.
*verdampen: zilverspar weekt gevoelens van wraak en schuld los en brengt een vergevensgezinde stemming. Het heeft een diepe ontspannende werking. Het maakt ruimte voor het nieuwe. Verdamp 6-10 druppels in de aromalamp.

Bron:  Liber Herbarum II Erik Gotfredsen.
           The Goodscents company.
           Gymnosperm Database, Christopher J. Earle. Abies description.
           Aromatherapy for Health Professionals. Shirley and Len Price p. 385.
Foto’s:  www.casaparrina.it
             www.metla.fi
             www.loporzano.com


André Gielen.  ©®Copyright en registratie notaris. Lith 2001- mrt 2007.

 


Previous page: Abelmoschus esculentus
Next page: Abies balsamea