Print This Page

Hypericum perforatum

Hypericum perforatum

HYPERICUM PERFORATUM  Linné   -    JOHANNESKRUID / ST. JANSKRUID / HEKSENKRUID / JAAGT-DEN-DUIVEL / DOORBOORD HERTSHOOI.
Familie:
Hypericaceae. Synoniem: Guttiferae/Hertshooiachtigen.
Synoniemen: Hypericum officinarum Crantz
                      Hypericum officinale Gater ex Steud
                      Hypericum vulgare Lam.
Stoomdestillatie van de bloemen van de bloeiende plant. De kleur van de olie is kleurloos tot licht groengeel met een bitterzoete, kruidige geur. Opbrengst van de etherische olie van de plant is 0.2% - 0.35%, van het zaad: 0.35%. 500 Kg plantenmateriaal voor 1 liter etherische olie. Midden tot topnoot in de parfumindustrie. De naam Hypericum verwijst naar de god Hyperion, de vader van de zon in de Griekse mythologie. (Vanwege de goudgele talrijke bloemen).

Johanneskruid is inheems in Europa, Noord Afrika en Azië in heggen en bossen en de familie heeft 370 soorten struikjes, waarvan er 20 in Midden Europa en 60 in heel Europa inheems zijn. Het is een vaste plant, rechtopgaand, met veel wortelstok, 60 – 100 cm hoog en de basis is houtig. Naar balsem geurend blad. De stengel is stijf en 20-100 cm hoog. De bloemen zijn geel en bestaan uit vijf bloemblaadjes die bespikkeld zijn met zwarte kliertjes en geuren licht naar citroen. De meeldraden geven de bloemen een pluizig aanzicht. De bladeren zijn langwerpig en bespikkeld met doorzichtige klierpuntjes (transparante zakjes) en worden in salades en likeur gebruikt. Hij bloeit van juni tot september met veel losse, felgele bloemen die op klokjes lijken en een rode kleurstof bevatten. De vruchten zijn eivormige capsules. Zowel bloemen als bladHypericum perforatumeren bevatten de werkzame stof hypericine, die verantwoordelijk zou zijn voor het feit dat het kruid helpt bij depressies.  Het is een vaste plant die in het wild voorkomt.

Voor de kerstening was St. Janskruid een Germaans zonnesymbool en de rood verkleurende blaadjes zouden uit het bloed van de god Balder zijn ontstaan. De katholieke kerk gaf de plant de naam St. Janskruid met het verhaal dat de plant ontstaan was uit het bloed van Johannes de Doper. Het bleef heel lang een wonderplant, die moest worden geplukt op Sint Jansdag op slag van twaalven op de middag en dan zou hij de mens, het vee en het huis tegen alle rampen beveiligen. De plant werd als wondkruid beschouwd wegens de doorzichtige spikkels in de bladeren, die op wonden gelegd, deze zouden helen. In de middeleeuwen was de plant ook de “duivelsverjager”, gehangen aan de zoldering van de huizen, beschermde hij tegen heksen en kwade geesten.
De bloeitoppen en bladeren worden gebruikt. Het is een geneesplant en de bloemblaadjes worden gemacereerd op olijfolie, volgens recept van de kruisvaarders, die er wonden mee verzorgden. Het is goed tegen spit, spierpijn, kneuzingen en verstuikingen, pijnlijke gewrichten. Tegen krampen in maag en buik: enige druppels op een suikerklontje. In de folklore werd de plant gebruikt tegen alle ziekten die zogenaamd door de duivel werden veroorzaakt, zoals zenuwaandoeningen, druk op de maag, hoofdpijn, bedwateren, lever-, long- en nierkwalen. Ook was het een goed middel tegen motten. In de bloemen komt hypericine, hyperforin en amentoflavon voor. Dit is een antidepressivum en wordt gebruikt in tests tegen aids. Hypericine komt niet voor in de etherische olie, alleen in het maceraat. De kleur van het maceraat moet dieprood zijn, anders is er een kwaliteitsprobleem.
De bloemen geven gele en rode verfstoffen. De gele bloemtoppen leveren een oranje kleurstof als ze met chroom gefixeerd worden. Vroeger werd de gele tinctuur in brandewijn gedaan als kleurmiddel.Hypericum perforatum
De plant wordt onderzocht voor behandeling tegen HIV.
Hypericum androsaemum heeft dezelfde medicinale werking en de oranjerode vruchten worden veel gebruikt in boeketten.
Hypericum alycinum: grootbladig St. Janskruid is een rijk bloeiende bodembedekker.

Werkzame bestanddelen in de plant:
Hoofdbestanddelen: naphtodianthrone (hypericine, pseudohypericine, protohypericine protopseudohypericine: antidepressief, antiviraal, photosensibiliserend), flavonoide (quercetinglycoside hyperoside, rutine, quercitrine, isoquercitrine en als aglyca: quercetine, dihydroquercetine, kaempferol, luteoline, myricetine: antidepressief), bioflavonide: 118-biapigenine, 13’,118-biapigenine (amentoflavon, komen in de bloeiwijze voor: sedatief), phloroglucine (hyperforine, adhyperforine: antidepressief, antibacterieel) Xanthone: 1,3,6,7-tetrahydroxyxanthon: antidepressief. Etherische olie: 2-Hypericum perforatummethyl-3buten-2-ol: sedatief.

Hoofdbestanddelen in de olie:
Monoterpenen: a-pineen – a-curcumeen  -  a-humuleen - a-terpineen – cadineen – myrceen – humuleen – p-cymeen – a-phellandreen – b-pineen – g-terpineen – campheen – limoneen – myrceen - pineen
Sesquiterpenen: b-caryophylleen – germacreen D 20-25% - a-amorpheen – a-eudesmol – a-selineen – b-bourboneen  -  b-elemeen – b-eudesmol – b-selineen – bicycloelemeen  -  cadineen – caryophylleen – d-cadineen – elemol – fenchol – g-eudesmol
Aldehyden: geranial - neral
Alkanen: methyl-2-octaan – nonaan – undecaan – 2-methyldecaan – 2-methyloctaan
Monoterpenolen: terpineen-4-ol – octanol – nerol – a-terpineol – borneol – geraniol - linalool
Oxiden: cineol – caryophylleenoxide
Esters: a-terpinylacetaat – geranylacetaat - nerylacetaat  - bornylacetaat
Ketonen: phenol - pyrogallol
Verder: looistoffen, flavonolen, phytosterolen, flavonoïden die als anti-oxidanten werken. Isoquercetine – leucocyanidine – myricetine – proanthocyanidine – proline – scopoletine – b-caroteen – caroteen  -  b-sitosterol – bitterstoffen – mineralen – vitaminen C-A  - cyanidine - verfstoffen – tanninen – glucosiden – resin – hypericine – chlorophyl – kaempferol – luteine – tuteoline – lysine – quercetine – quercitrine – rutine – umbelliferon – violaxanthine (triterpeen) – hypericine (werkzame stof in de hele plant) - vetten  -  verschillende zuren.

Werkzaamheid:
Aambeien  -  abcessen  -  adstringent  -  aids – anthelmintisch  -  antibacterieel  -  anticonvulsant  -  antidepressief – antireumatisch  -  antiseptisch – antiviraal  - blaasproblemen  -  bloedarmoede  -  bloedcirculatie bevorderend  - bloedstelpend  -  brandwonden  -  bronchitis  -  digestief  -  diuretisch  -  eczeem – endometriose (ontsteking baarmoederslijmvlies) – Hypericum perforatumexpectorant  -  fungicide – galblaas ziekten - gebrek aan eetlust  -  gordelroos - herpes – hoofdpijn  -  huidproblemen - huidschimmels – ischias – jicht  -  koortswerend  -  leverziekten  -  luchtwegen, slijmvorming  -  maagklachten  -  menstruatieproblemen, aktiveren  - migraine  -  nervinum, rustgevend, nerveuze spanningen – nierproblemen - ontstekingremmend (slijmvliezen) – pijn, algemeen - prostatitis -  puistjes - roos – rugpijn - spierpijn – stimulerend, algemeen -  stress – uitputting  -  verstuikingen/ verrekkingen  -  vet haar – vette huid -  wonden, heling, snij en steekwonden  -  zenuwpijnen – zenuwversterkend  -  zweren.
Uitwendig gebruiken bij kneuzingen, verstuikingen, bloeduitstortingen. Het kruid stimuleert de bloedsomloop en de spijsvertering. Homeopatisch veel gebruikt. Ook gebruikt om te verven.

Geestelijk:
In combinatie met bijvoorbeeld lavendel rustgevend en kalmerend. Te gebruiken bij depressies, opgewondenheid, onrust en dergelijke. Samen met andere kruiden kan het gebruikt worden ter Hypericum perforatumontwenning van anti-depressiva, zoals bijvoorbeeld prozac. Toepassingen bij doodsangst en nachtmerries. Schept rust, innerlijke harmonie en werkt beschermend op kwetsbare mensen.

Combinaties:
Lavendel – tijm – eucalyptus – petitgrain – ijzerhard.

Contra indicatie:
Niet gebruiken bij een beschadigde of overgevoelige huid. Ook niet bij personen die gevoelig zijn voor allergenen. De olie is nontoxisch en over het algemeen niet irriterend. Mogelijk fotosensibel, kan allergische huidreacties geven. Niet gebruiken bij zware depressies. Kan de werking van andere medicijnen beïnvloeden (bv. de pil). Niet inwendig gebruiken zonder deskundige begeleiding. Niet gebruiken bij hartmiddelen (digoxine), geneesmiddelen bHypericum perforatumij orgaantransplantaties, psoriasis en artritis, Hiv remmers bij de behandeling van hepatitis C, geneesmiddelen bij epilepsie en astma en verschillende antibiotica. Arts en apotheker raadplegen.

 

 

 

Bron:       Liber Herbarum II Erik Gotfredsen.
                IOGA Interactief overleg Geneesheren-Apothekers Merelbeke. 
                Untersuchungen zum einfluss von Inhaltstoffen aus Hypericum perforatum L. auf das
                b-adrenerge Rezeptorsystem am postsynaptischen Modell lebender Zellen.
                Dissertatie: Lars-Norbert Prenner. Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Univaersität Bonn.
                Hyperforin-Biosynthes. Molekulare Analyse von Polyketid-synthasen aus Hypericum
                perforatum und Hypericum calycinum. Petra Klingauf. Universität Braunschweig.
Foto: www.boga.unibe.ch
www.kuleuven-kortrijk.be
www.funet.fi
www.schwabe.de
www.valletena.com
www.web.mit.edu
www.botanikus.de
www.begineryann.uinblog-fr
        

 

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – augustus 2007

 

 


 


Previous page: Hyacinthus orientales
Next page: Hyssopus officinalis