Print This Page

Juniperus communis

 

     Juniperus communis   Juniperus communis   Juniperus communis   Juniperus communis   Juniperus communis

JUNIPERUS COMMUNIS Linnaeus 1753    –   JENEVERBES / DAMBEER / LAMMERENHOUT / WAKEL / WECHOLDER.
Familie:
cupressaceae. Gebruikt deel: takken en bessen. Spanje, Frankrijk. Er zijn 17 genera in Cupressaceae en 52-67 species in Juniperus.
Synoniemen of geaccepteerde namen: J. communis L. var. communis L.
                                                               J. communis L. var. depressa Pursh
                                                               J. communis L. var. saxatilis Pallas.
                                                               J. communis L. var. megistocarpa.  Farjon (2001 - 2005) geeft aan dat er meer studie nodig is en accepteert 52 species. Zie Adams, Robert P. 1993 Juniperus. Flora of Nort America. Oxford University Press. Adams (2004) accepteert 67 species of Juniperus.

1. Stoomdestillatie uit de rijpe bessen, met een houtig balsemieke geur, een waterig witte of lichtgele vloeistof, niet viskeus. De opbrengst is 0,2-2% oftewel 50-500 kg bessen voor 1 liter olie. Top- en middennoot in de mannengeuren. Bittere smaak.
2. Etherische olie door stoomdestillatie uit de naalden, onrijpe bessen en het hout met een op terpentijn gelijkende geur. Wordt kwalitatief minder beschouwd als de bessenolie. Op kleine schaal wordt er ook een resinoïde, een concrète en een absolue geproduceerd. Gehalte aan etherische olie 2% voor 1 kg essence 30-50 kg plantendelen. De olie is kleurloos tot lichtgeel met een sterke kruidige geur. Scherper dan de besolie. Bitter van smaak.
3. Een olie uit de gefermenteerde bessen voor de alcoholische drankenindustrie.

Juniperus communisJeneverbes is een geslacht met ongeveer 60 soorten groenblijvende, bossig vertakte, kegeldragende bomen, struiken en heesters en is in ons land inheems. Hij groeit op heidegronden, in dennenbossen, op zandachtige en steenachtige tot rotsachtige gronden en op droge berghellingen. Op de heidevelden in ons land is hij zeldzaam geworden en daarom reeds sinds 1930 beschermd. Hij staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten. De verschijningsvorm is zeer divers, platvormig, zuilvormig, vaasvormig. Meestal vinden we hem solitair. Alleen op de Veluwe is nog een jeneverbessenbos.
De beste olie is de Italiaanse en de Hongaarse. Dit is normaal gedestilleerde olie zonder alcoholische fermentatie. De olie van de noordelijke landen is minder van kwaliteit en opbrengst. Er werd verder nog een olie gemaakt als bijproduct van de drankenindustrie, Borovicka in de Slavische landen en Steinhager in Duitsland en Oostenrijk. De bessen worden geplet, vermengd met water en gefermenteerd. Daarna wordt het materiaal, een mengsel van water, alcohol en etherische olie gedestilleerd en gerectificeerd tot 40-50% alcohol. De etherische olie wordt verwijderd en nogmaals in bulk gerectificeerd. Deze olie bestaat voornamelijk uit terpenen oplosbaar in 40-50% alcohol.

Deze groenblijvende struik of boom met groene en zwarte bessen komt veel voor in de Zuid-Europese landen, Noord Amerika en Canada. Hij is conifeerachtig, geurig, groeit erg langzaam en heeft een dunne rood-grijs-bruine schors die in dunne strips afbladderd. Hij kan tot 8 meter hoog worden en in het zuiden van Frankrijk, als hij in de luwte groeit kan hij wel 12-15 meter worden. Op onbeschut terrein en onder ongunstige omstandigheden kan de jeneverbes blijven steken tot een heestertje van zo’n 50 cm hoog. Hij groeit over de gehele wereld, het liefst in heuvelachtig terrein met kalkhoudende grond en in Nederland vooral op zandverstuivingen en heidegronden. Hij leeft in symbiose met een schimmel en indien deze schimmel niet aanwezig is ontkiemt hij moeizaam of niet. De schimmel kan niet tegen verzuring van de grond en waar de bemesting is teruggedrongen kan de jeneverbes na enige tijd weer redelijk ontkiemen. Hij heeft gespreide takken of afhangend. De takken dragen in 3-tallige kransen gerangschikte, blauwgroene, 1-2 cm lange, stijve, scherpe naalden, die zo’n vier jaar oud worden. De jeneverbes is tweehuizig: óf een plant is geheel mannelijk óf geheel vrouwelijk. De vrouwelijke planten dragen de olierijke blauwe beskegels. De twijgen zijn geelachtig of groen als ze jong zijn, in de loop der tijd worden ze bruin en hard. De bladeren zijn eenvoudig, 3 in een kransvorm, met een doordringende geur. De takken hebben blauwgroene stekende naalden. Uit de nietige bloempjes, die op de stekelige naalden zitten, vormen zich groene of donkerviolette bessen in de vorm van een kegeltje, zo’n 6-8 mm lang. Door het drogen krijgen de jeneverbessen hun blauwig zwarte kleur. De vrucht heeft drie zaadlagen en groeit uit tot een groene kogelvormige schijnbes of kegelbes. Op één jeneverbes kunnen zich verschillend gekleurde bessen bevinden van onrijp groen via rood tot het rijpe blauwig zwart. De rijpe bessen moeten in de zon gedroogd worden. In het derde jaar is de erwtgrote blauwzwarte bes volkomen gerijpt, de jeneverbes. Beiden zitten aan de boom aangezien het rijpingsproces 2-3 jaar duurt. In goede conditie en onder gunstige omstandigheden kan de boom wel 2000 jaar Juniperus communisoud worden en leeftijden van zo’n 150-180 jaar zijn maar gewoon. In warme landen levert de boom door incisie een gom of vernis. De boom kan slecht tegen vuur en wordt meestal gedood of zwaar beschadigd door vuur. De boom schiet niet meer uit na brand. Misschien dat wat zaad het vuur kan overleven als het met een laagje grond bedekt is. Het hout is fijn geaderd, rood, duurzaam, maar niet commercieel, mede door de onregelmatig gegroeide vormen. Het hout is insectenwerend en er kan een houtpreservatief van gemaakt worden.

Het is een vanouds bekend en gewaardeerd geneesmiddel bij waterzucht, chronische blaascatarre, gruis en stenen, en diende als urine afdrijvend middel. Het heeft bovendien een bijzondere werking op de stofwisseling en wordt daarom met succes gebruikt bij gewrichtsreuma, omdat het daar gaat om een stofwisselingsstoring in het gewricht en zijn omgeving. Het is eveneens een geweldig middel bij slappe spieren en andere reumatische klachten, jicht en spierpijn. Vroeger werden takken met bessen in de ziekenkamer verbrand ten einde infecties te voorkomen.

In het verre verleden werd jeneverbes beschouwd als een magisch kruid dat tegen duivels, kwade geesten en wilde dieren werd gebruikt. De oude Egyptenaren gebruikten jeneverbes om hun lijken te balsemen en gebruikten de bessen in cosmetische producten en parfums en als middel tegen hoofdpijn, ook als laxatief. In het oude Griekenland werd de olie gebruikt om epidemieën te bestrijden, evenals in Frankrijk bij de pokkenepidemie van 1870. Ook bij de grote griepepidemie in 1918 werden jeneverbessen als preventief middel gegeven. Bij hoofdpijn en migraine stopte grootmoeder jeneverbessen in het kussen. In Engeland werden jeneverbessen verbrand om heksen en boze geesten te verdrijven en ter bestrijding van cholera en tyfus. In Mongolië kregen vrouwen jeneverbessen aan het begin van de bevalling. In Tibet is het nog steeds in gebruik als reinigingswierook en ook de Amerikaanse Indianen branden jeneverbes bij hun reinigingsrituelen. De Zuni Indianen gebruikten de bessen ter stimulatie van het baren, om infecties te bestrijden, artritis, wonden, enz. De Indianen kookten de bessen tegen verkoudheid, griep, artritis, spierpijn, nierproblemen en brandden de naalden als wierook.
De beroemde Romein Cato de Oude schreef de wijn van jeneverbessen voor als een urinedrijvend middel. De olie heeft een nierprikkelende werking en is al lang een bekend middel Juniperus communistegen waterzucht. Jeneverbes werd geacht, ziekte, negatieve krachten en ongeluk af te weren. Werd verbrand in Babylonië ter ere van de goden. In Wales geloofde men dat als iemand een jeneverbes kapte hij het volgende jaar zou sterven. In Schotland werd op nieuwjaarsmorgen jeneverbes verbrand in huis en in de koeienstal als zuiveringsceremonie voor mens en dier. In Schotland, Midden-Europa, Tsjechië en Slowakije werd jeneverbes verbrand om duivels en boze geesten te verdrijven. Een sterfhuis of sterfkamer werd uitgerookt met de takken van de jeneverbes. Bij de Germanen was het een heilige struik. In de Middeleeuwen werden de jeneverbestakken verbrand om ziekten op een afstand te houden, dus eigenlijk gebruikt als zuiveringsritueel. In de Middeleeuwen dacht men dat men met een takje jeneverbes de duivel kon verjagen. Het was een beschermend kruid tegen diefstal; gebruikt als wierook in de Oudheid; in de deuropening gehangen beschermde het tegen het kwaad; gebrand in religieuze rituelen en bij excorcisme; een twijgje beschermde tegen wilde dieren en ongelukken; gebruikt om de mannelijke potentie te verhogen; om slangen te verdrijven of weg te houden werden jeneverbestakken aan de deurstijlen bevestigd; gebruikt in liefdesmengsels; om bezweringen en vervloekingen te verbreken. Het hout rotte niet en werd gebruikt om te bouwen. Plinius had Hannibal opdracht gegeven de dakbalken van de tempel van Diana te Efese van eneverbeshout te maken. De vroegere alchemisten gebruikten jeneverbeshout om onder hun retorten te stoken. In tijden van pest en cholera werden takken verbrand ter bescherming tegen de epidemieën en om besmetting tegen te gaan. Hippocrates had Athene op deze manier tegen ziekten beschermd. Tot 1900 werden in de Franse ziekenhuizen de takken verbrand als ontsmettingsmiddel. Ook hield men vroeger rookceremonies ter zuivering van de atmosfeer. De jeneverbes was favoriet bij de geestelijke Kneipp die de bes als geneesmiddel gebruikte om het bloed te reinigen, te ontslakken, blaasproblemen, chronische reuma, enz.

Jeneverbes bezit een uitgesproken aromatische geur, die uit alle delen van de plant opstijgt. De bessen rijpen pas 3 jaar na de bloei. Bij de oogst in de herfst, van begin oktober tot eind november stript men met handschoenen aan, de bessen van de takken. Of een andere manier is: voorzichtig op de takken slaan, zodat de rijpe bessen (3 jaar) in manden of op zeilen naar beneden vallen. De groene en rode bessen blijven dan hangen. Daarna worden de vruchten in Juniperus communiseen verwarmde ruimte gelegd, in dunne lagen in de zon of beschut en gedroogd. Ze moeten daarbij geobserveerd worden, want ze mogen niet verschrompelen of beschimmelen. Ze moeten aangenaam ruiken en een aromatische zoete smaak hebben. Het aroma wordt veroorzaakt door de vluchtige olie. In zakken opgeslagen gaan ze fermenteren en zijn dan waardeloos voor de olieproductie.    

De bessen bevatten etherische olie, looistof, hars, was, gom, een hoog gehalte aan glucose 40% en pectine. De olie wordt verkregen door destillatie met waterdamp, onder druk, van vers geoogste takken met bessen of wordt alleen uit de bessen gewonnen. Het heeft een lichtgele kleur met een zoete, houtige geur die op die van dennennaalden lijkt en werkt sterk reinigend op lichaam en geest.
Jeneverbes wordt traditioneel gebruikt om  “Gin” te parfumeren. Onze “genever” vindt zijn oorsprong in deze plantennaam.
Verder gebruik in de voedingsmiddelen-, dranken- en cosmetische- zowel als de parfumindustrie. In thee, gin, Slavische dranken, Chartreuse, in Frankrijk Geniè, in België péquet, aquavit in Denemarken, Steinhager in Duitsland, zuurkool, groenten, vullingen, sauzen, paté’s, vis en wild, al eeuwenlang. Vroeger werden jeneverbessen gegist en leverden dan door het hoge suikergehalte veel alcohol op. Nu gebruikt men in destilleerderijen vrijwel overal jeneverbesolie om onze jenever en soortgelijke drankjes te aromatiseren.
Jeneverbes stimuleert de totale stofwisseling, heeft een desinfecterende werking. Inwendig gebruik bij aandoeningen van de urinewegen en de gal. Jeneverbes is antiseptisch, diuretisch en bevordert de uitscheiding van urinezuur. Grotere hoeveelheden hebben een prikkelende werking op de nieren. Uitwendig kan jeneverbesspiritus worden toegepast als wrijfmiddel bij reuma en jicht. Het gebruik is legio: als thee, in wijn, tinctuur, als Kneipp-kuur (eten van een oplopend aantal bessen van 4-15 per dag en terug), in de keuken, uitwendig en de etherische olie. Kauwen op een paar jeneverbessen is goed voor de spijsvertering en geeft een frisse adem, ook bij knoflookgebruik.
Als jeneverbessen met aluin of chroom gefixeerd worden, leveren ze een caramelkleurige verfstof op.
Hij is nauw verwant aan de Italiaanse cipres, de Cupressus sempervirens en wordt wel de cipres van het Noorden genoemd.
In de parfumerie- en cosmetica-industrie wordt veel geblend met naaldolie. Als fixatief voor jeneverbes worden gebruikt: Labdanum absolue, mastiek, opoponax, eikenmos, elemi resinoide, cipresolie, scharlei, borneol, lavandin concrète, benzoine resinoide, lavasolie.

Werkzame bestanddelen: bessen, stoomdestillatie, Frankrijk, oogst wild.
Monoterpenen: a-pineen 40%, delta-3-careen - beta-pineen 1-4%, p-cymeen – terpinoleen – a-Juniperus communisterpineen -  sabineen 14% -  limoneen – thujeen – myrceen.
Monoterpenolen: 5% terpine-1-ol –  terpinen-4-ol – a-terpineol -  linalool – menthol.
Sesquiterpenen: a en b-cadineen, a-cadinol – a-copaen – a-cubebeen – a-humuleen – humuleen -  beta-caryophyleen, germacreen D 3.99% - aromadendreen -  d-cadineen – g-cadineen – cadineen – g-elemeen – g-muuroleen  -  b-selineen – a-en b- phellandreen - calameneen -  caryophylleen -  a-muuroleen – a-selineen - a-eudesmol, elemol, elemopherol, borneol, nerol, geraniol.
Terpenische esters: bornyl-acetaat, nerylacetaat - geranylacetaat - terpenyl-acetaat – linalylacetaat.
Coumarines: omnibelliferon. 
                     Ter vergelijk: bestanddelen van besolie, stoomdestillatie, van Shirley and Len Price. P.426.
Hydrocarbons: monoterpenen: 60-80%. A-pineen 26.5-70% - b-pineen 1.7-13.6% - limoneen 2.5-40% - campheen 0.3-0.8% - a-thujeen 1.2-3% - sabineen 0.3-8.8% - b-myrceen 2.6-9.5% - y-terpineen 0.3-4% - a-terpineen 0.1-2.2% - d-3-careen 0.03% - a-terpinoleen 0.3-1,8% - a-phellandreen 0.3% - b-phellandreen 0.7%. Sesquiterpenen: b-caryophylleen, sporen-2% - a-copaen 0.1-0.4% - d-cadineen 0.2-2.9% - a-humuleen 1.9% - germacreen D 2.7% - a-cubebeen 0.4%. Aromatisch: p-cymeen 1.3-2.4% - p-2-methylstyreen 0.3% - a-p-dimethyl styreen 0.2%.
Alcohols: monoterpenolen: terpinen-4-ol 2.1-9.5% - a-terpineol 0.5% - geraniol 0.1%. Sesquiterpenolen: elemol- a-eudesmol – a-cadinol 0.7%.
Oxiden: monoterpenoiden: caryophylleenoxide 0.1%.
Esters: monoterneyl: bornylacetaat – terpinylacetaat.
Coumarinen: umbelliferon.

Werkzaamheid:
Aambeien – analgetisch, gewrichtspijn – antibacterieel - anti-diabetisch, diabetes, pancreas stimulant  -  anti-reumatisch – antisepetisch, cystitis, urinewegen, luchtzuivering, kamers en ruimten - artritis - bactericide – blaasproblemen - bloedreinigend – bronchitis - cellulitis – depuratief, huidproblemen – digestief, cirrose, gebrek aan eetlust  - diuretisch, cellulite, oedeem  – eczeem – enterocolitis - expectoratief – galstenen - huidproblemen - jicht – leverinsufficiëntie, lichte - litholytisch, blaas- en nierstenen - obesitas – ontslakken – pancreasinsufficiëntie, lichte - psoriasis – reuma - samentrekkend – rhinitis - stimulerend, algemeen, bloedcirculatie, luchtwegen, nieren, pancreas – tonisch, voor het hart – zweetdrijvend.
Jeneverbes olie is een goede ondersteuning bij kuren, vasten, afslanken, enz.
Jeneverbes desinfecteert de lucht en verdampen bij: kou, griep, verkoudheid,  neusverkoudheid. Opwekkend bij vermoeidheid en uitputting. Stoombad voor sinusitis. Voor de huidverzorging: acne, vette huid, cellulitis. Voert urinezuren en giften af. De besolie wordt gebruikt voor kruidenjenevers – likeuren – conserveringsmiddel – specerij – koffiesurrogaat – theesurrogaat – alcohol.
Jeneverbes niet gebruiken bij een ontsteking van de nieren. De bestanddelen a-terpineol en terpinen-4-ol zijn diuretisch en grote doses kunnen de nieren irriteren.Juniperus communis
De olie geeft een algemene vermeerdering van de vloeibare lichaamsstoffen, daardoor kunnen ongewenste stoofen niet neerslaan op de gewrichten.
Onverdunde olie kan huidirritaties opwekken, maar bij een oplossing van 8% is er geen irritatie of sensitisering bij de mens. (Opdyke 1976j). Ook geen fototoxiciteit.
Jeneverbesolie is synergisch met rozemarijn.
Jeneverbesolie stimuleert de baarmoeder. (Farnsworth 1975).

Werkzame bestanddelen: naalden, onrijpe bessen, takken, stoomdestillatie, Frankrijk, oogst wild.  A-pineen 21%, a-terpineen 4%, b-caryophylleen 1.3%, b-myrceen 6.2%, a-humuleen 1.2%, sabineen 24.3%, g-terpineen 6.8%, limoneen 5.6%, terpineen-4-ol 4.7%, terpinioleen 3.3%, b-phellandreen 2.04%, b-pineen 1.5%, germacreen D 1.9%, p-cymeen 1.3%, spathulenol, t-cadinol, z-nerolidol, b-selineen, campheen, delta-3-careen, g-cadineen. Bornylacetaat, ascorbinezuur, terpenylacetaat, a-cadinol, a-muurolol, a-amorpheen, a-copaen, citronellol, citroenzuur, farnesol, fosforzuur, isoquercitrine, quercetine, oxaalzuur, rutine, umbelliferon, vanillinezuur, koffiezuur, cinnaminezuur.
De vluchtige oliën, met name 4-terpineol, zorgen voor een toename van de urine hoeveelheid. Mogelijk verlaagt het de urinezuur niveau’s, maar daarvoor is nog meer studie vereist. De werking van jeneverbes bij herpes is in het laboratorium aangetoond, maar nog onvoldoende bewezen bij echte patiënten.
De bittere bestanddelen in jeneverbes zouden de werking op de spijsvertering verklaren.
                     Ter vergelijk: olie van twijgjes, onrijpe vruchten, naalden van  Shirley and Len Price. P.427., en David Stewart p.532.
Hydrocarbons: monoterpenen: a-pineen 35% - b-pineen – limoneen 3-40% - campheen 0.3% - a-thujeen 3% - sabineen 5% - b-myrceen 9% - y-terpineen 4%. Sesquiterpenen: b-caryophylleen 2% - muuroleen 2-3%.
Alcohols: monoterpenolen: terpinen-4-ol.
Esters: bornylacetaat 12-20%.
Ketonen: kamfer 10-18% - junionon 1-2% - pinocamphon 0-1%.

Specifieke werkzaamheid:
Aambeien – acne – adenhalingsproblemen - aderverkalking - adstringent – afrodisiacum – analgetisch - angst – antibacterieel -  anticatarraal++, bronchitis, rhinitis  - antidotisch – anti-inflammatoire - antireumatisch+++ - antiseborrisch, vettige hoofdhuid - antiseptisch+++ (urinewegen, acne, cystitis, nat eczeem) - aromatisch – artritis - blaas- en nierstenen - blaasontsteking – bloedcirculatie, bevorderend, bloedarmoede - bronchitis++ - carminatief – Juniperus communiscathartisch – cefaal, verhelderend bij geestelijke uitputting - cellulitis - cicatrisant – cystitis – darmgassen – depuratief, nieren, digestief systeem, blaasstenen - digestief - diuretisch+, jicht reuma uitscheiding urinezuur  - dysmenorroe – eczeem, nat  - emmenagoog –  expectorant - flatulentie – gebrek aan eetlust – gewrichtspijn - griep – haargroei – halitose - huidaandoeningen – huidontstekingen – infectieziekten – insecticide: dieren: vlooien, teken – ischias -  jeugdpuistjes - jicht – leverproblemen – maagklachten - menstruatie, wegblijven van - nervinum – nervositeit – neurotonisch, zwakte, vermoeidheid -  neusbloedingen - neusverkoudheid++ - ontgiftend - parasiticide – pijnstillend, licht- - reuma++ - rubefaciëns – scabiës, dieren - sedatief – slijmoplossend - spasmolytisch – spierpijn – spijsverterings-stoornissen – stimulerend, op afscheiding van vloeibare en vaste giftige stoffen, nieren – stimulerend, algemeen - stomachisch – stress - sudoriferum – tonisch – uitputting, lichamelijk – urineweg ontstekingen - verkoudheid – vermoeidheid - witte vloed - wondhelend – zenuwpijnen – zweetdrijvend.
Jeneverbes heeft veel aangename eigenschappen: het remt overmatig bedplassen, maar stimuleert de afscheiding van vloeibare en vaste giftige stoffen. Jeneverbes werkt ontgiftend, bloedzuiverend, slijmoplossend, sterk nierstimulerend, nuttig bij suikerziekte. Veterinair ook gebruikt gemengd met varkensvet.
Jeneverbes stimuleert de nieren. Sommige jeneverbesextracten hebben een hogere remmende werking op bepaalde bacteriën dan penicilline.

Werkzame bestanddelen in de hele plant:
          In de bes/vrucht:
(-)-epicatechin – (+)-catechin – (+)-gallocatechin – 1,4-cineol – allo-betulin – a-cadinol – a-copaen – a-cubebeen – a-humuleen – a-muuroleen – a-selineen – a-terpinylacetaat – a-thujeen – aromadendreen – b-elemeen – b-fencheen – b-selineen – cadineen – calameneen – campesterol – campholenic-aldehyde – caryophylleen – caryophylleenoxide – catechol-tanninen – cis-3-ethoxy-P-menth-1-ene – cis-4-ethoxy-thujaan – communic acid – cosmosiin – delta-3-careen – delta-cadineen – delta-cadinol – deoxypodophyllotoxin – desoxypodophyllotoxin – ethyllauraat – ethylmyristaat – ethylpalmitaat – fiber – gallo-tanninen – gamma-cadineen – gamma-elemeen – gamma-muuroleen – geranylacetaat – germacreen D – ginnol – humuleen – humuleenoxide – isopimaric acid – isoquercetin – junionone – L-ascorbic-acid – leucoanthocyanin – limoneen-peroxide – myrtenal – nerol – nerylacetaat – N-hentriancontane – N-heptacosane – N-nonacosane – N-pentatriacontane – N-tritriacontane – oplopanone – P-cymeen-8-ol – P-cymeen – pentosan – P-menthane – proanthocyanins – sabineen – santeen – scutellarein-7-O-beta-D-glucoside – selina-4(14),7(11)-diene – terpinen-4-ol – terpinoleen – torulosal – torulosic acid – torulosol – trans-3-ethoxy-P-menth-1-ene – trans-4-ethoxy-pin-2-ene – trans-4-ethoxy-thujaan – trans-communic acid – trans-sabineenhydraat – trans-verbenol – tricycleen – ylangeen – a-phellandreen – a-pineen – a-terpineen – a-terpineol – aluminium – ascorbinezuur – as – b-caroteen – b-phellandreen – b-pineen – b-sitrosterol – betuline – bitterstof – bornylacetaat – calcium – kamfer – cholesterol – citronellal – acetic acid – oleic acid – fosfor – fructose – fumaric acid – gallic acid – gamma-terpineen – tanninen – tanninenzuur – glucose – glycolic acid – resin – isoquercetine – ijzer – coffiezuur – kalium – campheen – kiezel – kobalt – chroom – koolhydraten – lauric acid – limoneen – linalool – linoleic acid – magnesium – mangaan – menthol – formic acid – myrceen – natrium – organic acid – palmitic acid – pectine –Juniperus communis vet – proteine – quercitrine – rutine – selenium – suiker – tin – zink – water -  umbelliferon – thiamine B1 – riboflavine B2 – niacine vit-pp – essential oil.
          In de bladeren/naalden/twijgen/takken:
(+)-catechin – 1-4-cineol – allo-betuline – alpha-amyrine – a-copaen – alpha-ketoglutaric acid – a-muuroleen – amentoflavon – amentoflavon-dimethylether – aromadendreen – beta-amyrin – beta-cadineen – beta-selineen – bilobetine – cadineen – car-3-ene – caryophylleenoxide – cedreen – cedrol – chlorogenic acid – cis-aconitic acid – cupareen – cupressuflavon – ferruginol – ferulic acid – gamma-elemeen – gamma-muuroleen – hinokiflavon – junionone – limoneen-peroxide – L-limoneen – longifoleen – lupeol – manool – myrtenal – nepetine – nerol – nerolidol – palmitoleic acid – P-coumaric acid – P-cmeen – Pcymenol – P-cymol – P-hydroxy-benzoic acid – P-mentaan – protocatechuic acid – quinic acid – rhodoxanthin – sabineen – sciadopitysin – shikimic acid – sugiol – syringic acid – terpinen-4-ol – terpinoleen – thujan-4-ol – thujopseen – trans-aconitic acid – verbenon – widdrol – a-phellandreen – a-pineen – a-terpineol – apigenine – ascorbinezuur – benzoic acid – b-myrceen – b-phellandreen – b-pineen – betuline – bitterstof – borneol – borneolacetaat – calcium – kamfer – cineol – citronellal – citronellol – citric acid – oleic acid – farnesol – phellandreen – flavon – fosforzuur – fumaric acid – gallic acid – gamma-terpineen – tanninen – tanninenzuur – resin – suiker – isoquercitrine – koffiezuur – kalium – campheen – cinnamic acid – limoneen – linalol – linalylacetaat – linoleenzuur – linolzuur – menthol – myrceen – myrtenol – organic acid – oxaalzuur – palmitic acid – quercetine – succinic acid – rutine – stearic acid – terpineol – umbelliferon – vannilic acid – essential oil.
Terpinen-4-ol stimuleert de nieren. Amentoflavoon heeft antivirale eigenschappen; desoxypodophyllotoxine werkt tegen het virus herpes simplex. De resin en teer in de olie is goed voor huidcondities en psoriasis.

Inwendig:
indicatie: suikerziekte, reuma, maagklachten,artritis, zwaarlijvigheid, waterzucht, artritis, aandoeningen van de ademhalingswegen en urinewegen, darmgassen, overmatige transpiratie, witte vloed, vermoeidheid, zenuwpijnen: 3 maal daags 2 druppels na de maaltijd. In grote lijnen: bij stofwisselingsstoornissen.

Combinaties:
benzoë, bergamot, cederhout, cipres, den, dennennaald, eikenmos, elemi, galbanum, geranium, grapefruit, labdanum, lavandin, lavendel, limoen, mastiek, rozemarijn, salie, sandelhout, Juniperus communisscharlei, tolubalsem, vetiver, wierook en citrusoliën.

Geestelijk:
Jeneverbes is een psychologisch zuiverende olie, vooral voor mensen die in hun werk vele mensen ontmoeten, of omgaan met mensen die emotioneel veel energie vragen. Geschikt bij geestelijke uitputting. Jeneverbes ruimt afvalstoffen van de geest even goed op als die van het lichaam. Al duizenden jaren gebruikt als wierook, door Indianen, Egyptenaren, Tibetanen en Babyloniërs bij de uitvoering van rituelen en ceremoniën. De olie is reinigend en ontgiftend, zowel fysiek als subtiel. Dit kan voorkomen bij grote aantallen mensen die je niet kent, op overvolle plaatsen, in het openbaar vervoer, enz. De olie kan ook gebruikt worden om kamers of gebouwen te zuiveren van ongewenste energieën. Kan ook zuiverend werken bij mensen die in een vroeger leven daden hebben begaan waar ze nu spijt van hebben. Geeft kracht bij zwakte, energie bij energiegebrek. Kan meditatie en concentratie ondersteunen.

Contra indicatie: Jeneverbes niet gebruiken tijdens zwangerschap omdat het de baarmoederspier stimuleert. Niet bij borstvoeding. Niet voor diabetici, zonder begeleiding. Ook niet bij nieraandoeningen en niet langer dan 6 weken achtereen gebruiken. Niet op een gevoelige huid. Dit geldt voor beide oliën, bes- zowel als plantolie. Bij normale dosering: niet toxisch, niet irritant, niet sensibiliserend. Prachtige olie, maar niet te lang achter elkaar gebruiken. Niet bij kinderen, een gevoelige huid of beschadigde huid. Spaarzaam gebruiken. Meer dan 6 druppels kan al een toxisch effect geven, zoals diarree, donker gekleurde urine, bloed in de urine, pijn aan de nieren, buikpijn, hoge bloeddruk, versnelde hartslag.
Altijd in een draagolie mengen.

Veiligheid: MSDS
Jenverbes/besolie:
cas no. 8002-68-4. Geen schadelijke bestanddelen of compinenten. Niet toxisch bij inhaleren. Bij ingestie water of melk drinken, arts waarschuwen, etiket/verpakking tonen.
Vlampunt: 40,5 graad C. Stabiel, product, niet explosief. Soortelijk gewicht bij 20 graden C: 0.8563 - 0.8731. Refractieve index bij 20 graden C. 1.465-1.490. Kookpunt 170,5 graden C.
Xi-Xn-N: irritant voor ogen en huid, niet carcinogeen. Kan bij voortdruende blootstelling dermatitis veroorzaken. Schadelijk bij ingestie. Niet in het milieu, water, grondwater en grond.
Jeneverbes/hout/naaldolie: cas no. 8012-91-7 Vlampunt 41 graden C. Ontvlambaar.
Xn-Xi-N schadelijk bij ingestie; irritant voor ogen en huid; niet in het milieu.
Zie boven.

Toepassingen:
Jeneverbes kent vele toepassingen in de diergeneeskunde, o.a. de behandeling van oorkankers bij honden en katten, schurft bij honden, en het verwijderen en voorkomen van vlooien en teken. Bij overmatig gebruik kan het de huid irriteren.
*bij psoriasis: onverdund gebruiken om de huid schoon te maken.
*bij gespannenheid, verharde spieren: meng 5 dr. jeneverbes, 5 dr. citroen, 5 dr. lavendel, 5 dr. ijzerhard en 5 dr. rozemarijn met 50 ml amandelolie en masseer de gevoelige plekken.
*bij verlammingsverschijnselen: 2-3 ml. jeneverbes vermengen met 50 ml. basisolie en hiermee de aangetaste plaatsen inwrijven.
*bij slappe spieren: 10 dr. jeneverbes mengen in een eetlepel basisolie en met dit mengsel de spieren masseren.
*bij reuma: meng 7 dr. jeneverbes, 4 dr. rozemarijn, 5 dr. pijnboom, 5 dr. lavendel en 4 dr. citroen met 50 ml. jojoba olie. Hiermee dagelijks masseren.
*bij eczeem, onzuivere huid, jeugdpuistjes, wondjes en zweertjes: 20 dr. jeneverbes mengen in een glas gekookt, afgekoeld water en hiermee iedere avond de huid deppen of afspoelen.

Bron: Zie algemene bibliografie.
          Kruidengeneeskunde: Juniperus communis: Jeneverbes.
          Boom van het seizoen: Ierse jeneverbes. www.pinetumanlo.nl
          Juniperus communis – Common juniper. Earl J.S. Rook 2002
          USDA United States Department of Agriculture. Name search and GRIN taxonomy for
          plants.
          Neerlands tuin: Juniperus communis “Hibernica” Jeneverbes.
          Plantaardigheden Jeneverbes – Juniperus communis Gonnie van Elteren.
          The gymnosperm Database 2006. Christopher J. Earle.
          Liesbeth Semeijn Jeneverbes. Juniperus communis.
          Anthémis Aromatherapie: Jeneverbes – Juniperus communis.
          David Stewart The chemistry of essential oil made simple. P.532.
          Shirley and Len Price : Aromatherapy for Health Professionals. P. 427.
          Wikipedia nl., eng., de.
          Liber Herbarum II Erik Gotfredsen.
          Answers.com: Juniper. Encyclopedia of Alternative medicine – Brittanica – Encyclopedia –
          Wordnet.
          Heemkundige kring Velpeleven – Boutersem. De Jeneverbes. Folklore R. Geysens
          Ilkas und Ullis Kräuterecke: Wacholder: Juniperus communis.
          Schuttersbosch: Jeneverbes – Juniperus communis door Netty Selder.
Foto: www.plantengallen.com
         www.herbalfire.com
         www.floralimages.co.uk
         www.commons.wikimedia.org
         www.amint.org
         www.thuja.hu
         www.floracyberia.net
         www.botanik.uni-karlsruhe.de
         www.geocities.com
         www.boga.ruhr-uni-bocum.de
         www.mahoningswcd.org

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – 2008


 


Previous page: Juniperus ashei
Next page: Juniperus oxycedrus