Print This Page

Nelumbo nucifera

 

NELUMBO NUCIFERA Gaertn.                                        -                                     LOTUSBLOEM
Synoniem:
 Nelumbium speciosum (Willd.)Nelumbo nucifera
                  Nelumbium nelumbo (L.) Druce
                  Nymphaea nelumbo
                  Nelumbo nelumbo Karst.
                  Nelumbo caspica Eichw.
                  Nelumbo indica Pers.
                  Nelumbo komarovii Grossh.
Familie: Nympheaeceae. Gebruikte delen: bladeren, wortels, bloemen, zaden.
Onbekend in het Oude Egypte, ingevoerd tijdens de Perzische invasie. De Oude Egyptenaren vereerden de Nymphaea caerulea, de blauwe waterlelie, soms genaamd de blauwe lotus of heilige lotus. In het oude Egypte was de lotusknop een symbool van wedergeboorte. Hij sluit zich s’avonds en valt dan op het water en s’morgens gaat hij open en verheft zich boven de oppervlakte. Door deze cyclus is de knop ook een symbool van dood en wedergeboorte.
De Nelumbo nucifera is de heilige lotus, of Indische, oriëntaalse lotus, die groeit tot hoogten van 1600 meter. Het is de nationale bloem van India. Hij was inheems in een groot gebied van het moderne Vietnam tot Afghanistan als ornamentale en voedingsplant. Sir Josep Banks introduceerde de Lotus in Europa.
De Indische Lotus is er in de kleuren rood (kokanadan rakta-kamala), blauw (indivara) en wit (pundarika).
Tegenwoordig komt de plant weinig voor in Afrika maar wijd verbreid genaturaliseerd in Zuid Azië en Australië.
De Amerikaanse lotus, Nelumbo lutea die wordt gevonden van Zuidoostelijk Noord Amerika tot noordelijk Zuid Amerika heeft bleek gele bloesems die kleiner zijn dan die van de heilige lotus.

Nelumbo nuciferaVoor de duidelijkheid:
     Nelumbo nucifera: de blauwe, heilige lotus uit India. In de kleuren
     roze, blauw, wit.
     Nelumbo lutea: de Amerikaanse lotus.
     Nymphaea alba: de Europese witte water lelie of witte lotus.
     Nymphaea caerulea: de Egyptische blauwe lelie, heilige blauwe lelie,
     blauwe of heilige lotus.
     Nymphaea lotus: de Egyptische witte water lelie of tijger lotus
     Saussurea laniceps: de sneeuw lotus.

Het Lotus effect is de zelfreinigende eigenschap van de Lotus. In sommige Oosterse culturen is de Lotus het symbool van de reinheid. Door de microscopische structuur en de chemische substantie van de ruwe bladeren worden ze nooit nat; druppels water rollen er meteen af, al het vuil, modder, insecten, enz. met zich mee nemend.

De heilige lotus is een overblijvende, meerjarige waterplant die groeit vanuit een dikke wortelstok, zo’n een tot twee meter, afhankelijk van de diepte van het moeras, vijver of meer. De wortels zijn stevig verankerd in de modder onder het wateroppervlak en de plant heeft lange stengels met bladeren en bloemen. De grote ronde bladeren drijven op het water en de bloemen daarboven. De bloemen zijn groot en gaan vroeg in de morgen open. De vrucht is een conische knop met gaten waar de zaden in zitten, die als ze rijp zijn in het water terecht komen omdat de vrucht naar het water toebuigt. De roze heilige lotus bloeit het hele jaar door.
De ronde bladeren kunnen 50 cm. in diameter worden. De eerste bladeren zijn plat en dNelumbo nuciferarijven op het wateroppervlak. Ze worden gevolgd door dikkere trechtervormige bladeren met licht gebogen randen die van 50 cm tot 2 meter boven het water kunnen staan. De bladeren zijn bedekt met een filmlaag waardoor het water glinsterende druppels vormt. De bloemstengel komt boven de bladeren uit en vormt een zoet ruikende roze of witte bloem die een voor een verschijnen. De geurende bloemen gaan bij zonsopgang open en bij zonsondergang dicht. De bloemen bloeien 2-5 dagen en worden met de tijd donkerder. De bloemen kunnen een diameter van 15-25 cm bereiken. Als ze minder dan 25 bloemblaadjes hebben worden ze benoemd als enkel, als ze 25-50 bloemblaadjes hebben als half dubbel en dubbel als ze nog meer bloemblaadjes hebben.

Er zijn een aantal verschillende cultivars, waarvan de kleuren variëren van sneeuwwit tot geel, tot licht rose. Vermeerdering door zaad of rhizoom. Het oudste werkzame zaad dat is gevonden was uit een oud drooggevallen meer in China, 1300 jaar oud.
*Het aantal ronde littekens op de wortelstok komt overeen met de leeftijd van de plant. Vers of Lotusbloemingeblikt kan de wortel overlangs doorgesneden als verfrissende groente worden gegeten.
*De ingebonden en pijnlijke verminkte voeten van de Chinese vrouwen uit de boven klasse van de Chinese maatschappij de zogenaamde lotusvoet verwijst naar de gelijkenis met de wortelachtige structuur van de bloem.
*De blauwe Lotus geschilderd in de grafschilderingen van het oude Egypte en overal lukraak gevonden op het lijk van Toetankamon toen de graftombe in 1922 werd geopend is ook bekend als de “Lelie van de Nijl”. Het is geen echte lotus, maar een blauwe waterlelie de Nymphaea caerulea. Hij schijnt apomorfine te bevatten, een drug met psychoactieve eigenschappen.
De belangrijkheid van de lotus wordt aangegeven doordat  het culturele, sociale en godsdienstige leven van India, China, bij de Tibetanen en zelfs in Japan doorspekt is met uitspraken in de literatuur de lotus betreffende. De lotus wordt aangegeven als de essentie van de boeddha, de lotus sutra wordt geacht heel de leer van Boeddha te bevatten, denk aan toepassingen in de yoga, de lotus zit, de chakras die worden afgeschilderd als lotussen, enz. enz.
Surya, de Indische zonnegod wordt afgebeeld met in iedere hand een lotus. Een geopende lotus lijkt op de zon. De afkomst van de associaties met goddelijkheid schijnen hun oorsprong te vinden in het oude Egypte. Het prototype van de Lotus zit is die van Horus, geassocieerd met de goddelijke stilte, die is afgebeeld zittend in het hart van de bloem met zijn vingers tegen zijn lippen gedrukt.
Osiris, god van de onderwereld wordt afgebeeld met een kroon van lotus knoppen.
Isis wordt soms geportretteerd opstijgend van een lotus als een teken van herrijzenis.
Ook met Nefertem, een zonnegod van Heliopolis, wordt de Lotus geïdentificeerd. Die werd geacht iedere morgen op te stijgen van een Lotusbloem. Hij draagt een scepter omgeven door pluimen.
Hapi, de zoon van Horus, wordt beschouwd als de vader van alle schepsels. Hij wordt Nelumbo nuciferaafgebeeld als een gemummificeerde man met het hoofd van een baviaan en de borsten van een vrouw. Hij houdt een Lotus bloem vast, symbool van zuid Egypte, en een papyrus plant, symbool van noord Egypte, om de verbondenheid van de beide landsdelen aan te geven.
Verder is de Lotus verbonden met de godheden: Lakshmi of Laxmi, Shri genaamd; Padma of Kamala (Sanskriet voor Lotus), die de gemalin is van Lord Vishnu, de draagster van welvaart, voorspoed en succes, geestelijk zowel als materieel; Saraswati, de Hindoestaanse god van leren en muziek, gewoonlijk afgebeeld op een zwaan met haar luit, heeft dikwijls een lotus als kussen en tientallen andere godheden in Tibet, Nepal, China, India, enz. Ook in de klassieke mythologie speelt de Lotus al een rol, bij Heracles, Poseidon, Priapus, Apollo, en vele anderen.
De lotus knoppen worden in verband gebracht met begrafenisrituelen, treurnis, rouwen, gebonden aan deurstijlen bij het overlijden van personen, maar ook als belangrijke decoratie in de architectuur.

Destillatieproces van de witte Lotus:
De plaatselijke bevolking oogst de bloesems, gezeten in kleermakerszit in kleine ijzeren wastobbeachtige bootjes. Al peddelend met hun handen varen ze over het meer om de bloesems te oogsten. Als de bootjes vol zijn worden ze geleegd aan de oever, vanwaar ze zo snel mogelijk op transport gaan naar de fabriek.
Voor een kilo concrète zijn 20.000 - 25.000 bloesems nodig en voor 1 kilo absolue 75.000 – 100.000. Daar komt bij dat iedere bloesem met de hand geoogst moet worden. Dan moeten ze getransporteerd worden naar de fabriek, waar de bloemblaadjes en het hart van de bloem gescheiden moeten worden van het groene gedeelte dat de bloemblaadjes vasthoud. Dan moeten ze geladen worden in het extractievat waar ze verschillende malen gewassen worden Nelumbo nuciferamet hexaan om de was, pigment en etherische olie van de bloemen te verwijderen. Daarna moet de concrète gewassen worden in alcohol, afgekoeld, gefilterd en vacuüm gedestilleerd om de absolue te verkrijgen. Dan moet de olie volwassen worden gedurende 6 maanden tot een jaar.

Inheems in Indonesië, India, Suriname.
De zaden moeten begraven worden in water, het liefst in de volle zon. De plant is winterhard, zolang de wortels niet bevriezen. In de hele plant zitten verschillende alkaloïden, inclusief nuciferine, neferine, lotusine en isoliensinine. Querticin is gevonden in ether extract van de bloembladen en stampers. Waterextract van de bladeren bevat flavonoïden, querticin, isoquerticin en leucodelphinidin. De zaden bevatten 2-3% olie met verschillende zuur bestanddelen.

Traditioneel gebruik: alle delen van de plant zijn eetbaar; de bladeren worden met mimosa pudica gekookt in geitenmelk tegen diarree. De bladeren pasta wordt gebruikt om koorts te onderdrukken en tegen huidaandoeningen. De bladeren en bloemen worden gebruikt tegen bloedingen. Het zaad samen met honing tegen hoesten. De wortels zijn goed voor de tanden, geven kracht, maken viriel en scherpen de concentratie en intellect. De bloemen bevorderen de conceptie. De bloembladen zijn tegen dorst en ontstekingen.
De bladeren, 50 cm. in omvang worden gebruikt om voedsel in te verpakken. De bloemen bloeien slechts één dag. De zaden worden gegeten, rauw, rijp en onrijp, of gekookt. De wortelstok wordt gekookt in soepen, gesuikerd in desserts of in zuur bereid. In China is de plant gecultiveerd sinds de 12e eeuw voor Christus. De lotus heeft een duidelijke functie in het eco-systeen: hij koelt het water, geeft zuurstof, biedt bescherming aan kleine waterdieren eLotusbloemn trekt vogels en andere dieren aan. De Chinezen geloven dat de plant, met name de wortelstok en de zaden, de veroudering tegengaan en samen met het blad vetafbrekend zijn.

Werkzame bestanddelen van de hele plant:  
Dr. Duke: Agricultural Research Service, Maryland.
          Hele plant: 2-hydroxy-1-methoxypophine – 1-(P-hydroxybenzyl)-6,7-dihydroxy-1,2,3,4-tetrahydroisoqu – isoliensine – hygenamine – kampferol – robinin.
          Bladeren: 4 methyl-n-methylcaclaurine – anonaine – ceryl-alcohol – cetyl-alcohol – d-pronuciferine – dehydroanonaine – dehydronuciferine – dehydroroemerine – dl-armepavine – glucoluteolin – leucocyanidin – leucodelphinidin – liriodenine – n-methylcoclaurine – n-methylisococlaurine – nelumbine – elumboside – nornuciferine – nuciferine – roemerine.
          Wortelstok/wortels: Alanine – arginine – asparagine – beta caroteen – calcium – carbohydraten – cystine – d-catechin – d-gallocatechin – glucine – histidine – isoleucine – leicine – lysine – magnesium – niacin – phenylalanine – potassium – proline – serine – sodium – thiamin – threonine – tryptophan – tyrosine – valine.
          Zaad: Alanine – arginine – arsenicum – beta caroteen – calcium – carbohydraat – koper – Nelumbo nuciferademethylcoclaurine – glutathioon – glucine – histidine – ijzer – isoleucine –
isoliensinine – leicine – liensinine – lotusine – lysine – magnesium – manganese – methionine – myristicine – neferine – niacin – nuciferine – phenylalanine – potassium – proline – pronuciferine – serine – tryptophan – tyrosine – valine – zink.
          Bloem/vrucht: Luteolin – neratine – fosfor – quercetine – quercetin-3-ghucuronide.

Werkzaamheid:
De hele plant: afrodisiacum – adstringent – antikanker - cardiac, hartversterkend - hemostatisch – koortsmddel - nervien – emmenagoog – stomachisch - tonisch – versterkend voor nieren en milt.
De bloemen en vruchten: de blaadjes tegen syfilis, met andere kruiden tegen baarmoederbloedingen, alkaloïden stoppen bloedingen.
De zaden: oogontstekingen – nierversterkend – adstringent – sedatief – refrigerant – hartversterkend – hoge koorts – cholera – diarree – indigestie – tonisch.
Wortelstok en wortels: adstringent – hemostatisch – werkt op de eerste chakra – zonnebrand – koorts – diarree – dysenterie – duizeligheid – overgeven van bloed – aambeien – tegen paddestoelvergiftiging.
De bladeren: bevorderen en stimuleren de lichaamsfuncties bij alcohol misbruik en paddestoelvergiftiging – adstringent – refrigerant.
De scheuten: lichaamsfuncties herstellend – nervien – refrigerant (koelend).

Specifiek werkzaam: Lotusbloemen
Angsten – bloedingen - diarree – geheugenverlies – geprikkeldheid (hematuria) - geslachtsziekten – hartzwakte - impotentie – koorts - menstruatie, overvloedige – miskraampreventie -   vergiftigingen van alcohol en paddenstoelen -
Voorzorgsmaatregelen bij: indigestie – constipatie – voedselstagnatie.

Onderzoek:
Medicinal plants:
De plant bevat verschillende alkaloïden: nuciferine, neferine, lotusine, isoliensinine. Ether extract van de meeldraden en bloembladen bevatten uercitine; een waterextract van de bladeren flavonoïden, quercetine, isoquercitrine en leukodelphinidine. De zaden bevatten 2-3% myristic, palmatic, oleic en linoleic acid. Eeen alcohol wortelextract geeft CNS-depressant activiteiten en diuretische activiteiten bij knaagdieren.
Pharmacologische activiteiten:
De bladeren: refrigerant – hemostatisch. De wortels: demulcent. De bloemen: sedatief – bitter – diurfetisch – astringent – hemostatisch – refrigerant – cholagogisch – expectorant. De zaden: demulcent.

Geestelijk:
De bloem is heilig tot Lakshmi, de godin van de voorspoed en geeft materiële en geestelijke Nelumbo nuciferaovervloed. Symbool van de spiritualiteit en het centrum van het universum. Gebruikt om Isis, Osiris en Hermes op te roepen. Geassocieerd met amber en aquamarijn. Wordt gedragen om de zegen van de goden aan te trekken en op te roepen. Inademen voor bescherming en zuivering. Symboliseert zuiverheid, vrede en kalmte. Werkt kalmerend en onderdrukt rusteloosheid. De zaden openen het hart, helpen devotie, geven aspiratie en versterken spraak en concentratie.
De bloem geeft voor boeddhisten de eeuwigdurende reïncarnatie cyclus weer. Men zegt dat Boeddha geboren is in het hart van een lotusbloem en hij wordt dikwijls afgebeeld in een bloem op een lotusblad. De Hindoes associëren de bloem met de schepping van de wereld. In Japan is de bloem het symbool van zuiverheid en pracht. In het oude Egypte was de Nymphaea lotus een sterk symbool in het dagelijkse en religieuze leven. De bloemen worden gebruikt ter versiering en als offerande in tempels. Dit is eigenlijk geen lotus, maar een waterlelie, de zogenaamde blauwe lotus.

Snijbloemen kunnen vervoerd worden, als ze gesneden worden een of twee dagen voor de knoppen opengaan. Vroeger werden ze gebruikt voor Lotusparfum (Kamal).
Tegenwoordig is Lotusparfum een blend van patchouli, benzoïn en storax met phenylethyl en cinnamische alcohol. De bijenhoning van de lotusbloemen heeft tonische eigenschappen en wordt beschouwd als te gebruiken bij infecties aan de ogen.
Tegenwoordig wordt er een concrète en een absolue geproduceerd. Er zijn enorme hoeveelheden bloemen nodig om een absolue of etherische olie te maken. 25000 Bloesems voor 1 kilo concrète en 4 kilo concrète om 1 kilo absolue te produceren. De lotus absoluLotusbloem, vruchte bereikt zijn volwassen aromatische balans zo’n zes maanden na de extractie. Het aromatische profiel van de lotus wordt gevormd doordat het een waterplant is, in modderige aarde. Er is een verschil tussen de absolue van de witte en die van de roze lotus.

Combinaties:
Met andere bloemenoliën

Contra indicatie:
Niet bekend.


Bron: Dr. Duke: Agricultural Research Service, Maryland.
         Wikipedia nl., eng. Nelumbo nucifera.
         Medicinal plants: Kapoor, LD. CRC Handbook of Ayur Med Plants 241-242. www.niam.com
         Lotus seed: Food and medicine by Subhuti Dharmananda, Ph. D., Director Traditional
         Medicine Portland Oregon.
         Nelumbo nucifera © 2001 David E. Lemke. Tryptamind.com
         Plants for a future: edible, medicinal and useful plants for a healthier world. Nelumbo
         nucifera Gaertn.
         USDA Plants profile Nelumbo nucifera Gaertn. – sacred lotus.
         Lotus of perfection by Christopher McMahon.
         GRIN Taxonomy for plants. Nelumbo nucifera Gaertn.
         Sorting Nelumbo names. Multilingual Multiscript Plant Name Database.
         Exotic India: Lotus: From a Pond to a Palace Dome. march 2006. Prof. P.C. Jain and Dr.
         Daljeet.
Foto: www.nl.wikipedia.org
         www.fourlangwebprogram.com
         www.cgi.benl.ebay.be
         www.herbalfire.com
         www.funet.fi
         www.home.hiroshima-u.ac.jp
         www.floraphoto.com.au
         www.andromeda.cavehill.uwi.edu
         www.salviaterra.com

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007

 


Previous page: Nardostachys jatamansi
Next page: Nepata cataria