Print This Page

Origanum marjorana

 


ORIGANUM MAJORANA Linne         -                   MARJOLEIN / MARJORAAN / WORSTKRUID.
Synoniem:
 Marjorana hortensis Moench.Origanum marjorana
                  Marjorana fragrans Raf.
                  Majorana majorana (L.) H. Karst.
                  Majorana vulgaris Mill.
                  Origanum odorum Salisb.
Familie: lamiaceae. Gebruikt deel: gedroogde bloeiende kruid. Frankrijk, Spanje, Egypte. In kleine hoeveelheden wordt er ook een oleoresin geproduceerd. De olie is een lichtgele of amberkleurige vloeistof met een warme, houtige, kamferachtige geur.
Gehalte aan etherische olie 1%, voor 1 kg essence 100 kg blaadjes.
Bladeren en bloemen bevatten 0.3-1% etherische olie. Midden – en topnoot in mannenparfums. Soortelijk gewicht van 0.890 – 0.91. Optische rotatie +17° 10’ (Schimmel & Co).

Het geslacht bestaat uit ongeveer 36 struikachtige planten. De O. majorana is inheems in het gebied van Irak en Iran en als sinds de oudheid bekend in dit gebied. Ook in het Middellandse zeegebied en Turkije. Nu vooral geteeld in Frankrijk en Spanje, maar ook in Egypte, Marokko, Bulgarije, Hongarije, Noord Afrika. Hoe meer zon des te meer aroma.
De naam Origano is afgeleid van het griekse oros of berg en ganos, wat vreugde betekent. De Grieken gebruikten marjolein om zich te parfumeren en als ingrediënt in hun cosmetica. Men vond oregano opwekkend en daarom werd er wel op gekauwd door landarbeiders en door bergbeklimmers. Een andere versie: mogelijk is de naam afkomstig uit het Arabisch: marjamie = onvergelOriganum marjoranaijkbaar.
Volgens een legende heeft Venus het kruid op een bergtop geplant en het de naam “vreugde der bergen”, origanum, gegeven.

De Egyptenaren, Grieken en Romeinen kruidden hun wijn met marjolein en dachten dat die wijn potentieverhogend zou werken. De Grieken offerden het als wierook ter ere van Aphrodite. In het oude Griekenland werd het gebruikt om spierspanning te verminderen en overmatig vocht uit de weefsels te halen. Het werd ook gebruikt als tegengif. Het werd op graven geplant voor de zielenrust van de overledenen en gebruikt bij begrafenisrituelen. In Engeland kweekten de monniken het al in hun kloostertuinen en in de 17e eeuw droegen mensen zakjes marjolein bij zich tegen lichaamsgeuren. Het werd ook gebruikt in reukwaters. De kerkelijke instellingen gebruikten het kruid wegens de geslachtsdrift verminderende kwaliteiten. Ook was marjolein een ingrediënt van snuiftabak. De Engelsen gebruikten het Origanum marjoranaverder bij geboorten om de antiseptische eigenschappen en in baden om de huid zachter te maken, tegen slapeloosheid, hoofdpijn en reisziekte (misselijkheid).

Marjolein is een meerjarige aromatische plant of heester van ongeveer 60 cm hoog met donkergroene blaadjes en grijswitte bloemetjes, niet altijd betrouwbaar winterhard, in warmere streken wel overblijvend, in koudere gebieden half overblijvend. In een koud klimaat is de plant éénjarig. Een strenge winter overleeft het kruid niet. Het is een geschikt tuinkruid. Het kruid heeft wortelende stengels, geurige, behaarde bladeren en witte tot mauve bloemen, gevolgd door knoopachtige zaadtrosjes. Onderdeel van herbes de Provence, een geliefde kruidenmix.
Roodbruine stevige stengels en behaarde grijsgroene eironde bladeren 3 cm. Heeft een zachtere smaak dan de Origanum vulgare. Vooral in de keuken gebruikt. De Duitsers gebruiken het als worstkruid. Marjolein groeit bijna overal in het wild, op onbebouwde grazige, zonnige plekken, aan dijken en hellingen, zeer algemeen in Zuid Limburg, Zeeland, het rivierengebied. Marjoraan wordt gekweekt, heeft vierkante stengels 30-60 cm hoog, taai, behaard, en roodachtig van kleur. Bleekroze bloempjes, de geur lijkt wel op die van tijm. Marjolein bevat thymol en dat ontbreekt bij de gekweekte soort. Gebruikt worden de bloemtrosjes, vers of gedroogd in keuken en geneeskunde. Het kruid is in de keuken goed te combineren met tijm, laurier, jeneverbes. Goed te gebruiken bij vette gerechten. De kruidenvrouwen uit de Middeleeuwen gebruikten marjolein te pas en te onpas voor alle kwalen. De smaak van de marjolein/marjoraan is meer delicaat dan van de oregano soorten en hij wordt veel samen met tijm gebruikt in de keuken. Hij moet gebruikt worden als een subtiele toevoeging bijvoorbeeld aan groenten, niet overweldigend. Hij kan vers gebruikt worden, wat de voorkeur heeft, maar ook gedroogd. Bij het oogsten moet men niet meer dan een derde van de nieuwe groei oogsten. Om te drogen: oogsten in volle bloei en drogen in de schaduw, uit direct zonlicht. VermeerOriganum marjoranadering door zaad en stekken. Hij is niet winterhard. De stekken en zaailingen moeten beschermd worden tegen de vraat van slakken en slangen.
Er zijn meerdere chemotypen, zoals terpineen-4-ol en het cis-thujanol-4 type.

Heden ten dage wordt marjolein gebruikt om de opwekkende, pijnstillende, antioxyderende en krampstillende werking. Is bloeddrukverlagend door zijn aderverwijdende werking, de aderverwijding geldt ook voor de haarvaten in de huid. . Bij normale dosering is de echte marjolein sederend en kalmerend bij opwindingstoestanden en psychische instabiliteit. Bij hogere doseringen verdovend en een anafrodisiacum. Kan de arteriële bloeddruk verlagen. Brengt het centrale zenuwstelsel in evenwicht.
De etherische olie wordt gewonnen door destillatie van het bloeiende kruid en is lichtgeel tot diep amber van kleur, met een sterke kruidige geur. De etherische olie vermindert het ouder worden van de huid. Ze bestrijdt virussen, verlicht krampen, stimuleert de bloedsomloop en wordt in de parfumindstrie gebruikt.
Attentie: verwar marjolein niet met oregano, Origanum vulgare, ook wel wilde marjolein genoemd of Spaanse marjolein, Thymus mastichina die tot de tijm familie behoort. Marjoraanzalf of marjoraanboter is goed bij hardnekkige verkoudheid en wordt veel gebruikt bij peuters en zuigelingen om de milde werking.

Werkzame bestanddelen: gecultiveerde plant/bloemen, Spanje, stoomdestillatie:
Monoterpenen: a-pineen 1.5%, beta-pineen 2.5%, sabineen, myrceen 1-9%, limoneen 7%, tran-sabineen hydraat 2.2%, cis-sabineen hydraat 8%, terpinen-4-ol 23%, caryophylleen 2%, linalylacetaat 3%, a-terpineen 6-8%, y-terpineen 14-20%, paracymeen 5.5%, terpinoleen 1-7%, a-phellandreen, beta-phellandreen 4%, a-thujeen, b-farneseen, delta-3-careen, ocimeen,Origanum marjorana terpinoleen.
Sesquiterpenen: allo-aromadendreen, a-humuleen, a-copaen, b-caryophylleen, cadineen, g-elemeen
Monoterpenolen: linalol 2-5%, terpine-1-ol-4 14-22%, terpine-1-ol-3 0.3%, a-terpineol 3-6%, cis-thuyanol-4 4-15%, trans-thuyanol-4, piperitol, terpinen-4-ol, geraniol, menthol.
Terpenische esters: linalyl-acetaat 0.1-3%, terpenyl-acetaat, geranyl-acetaat , cis-sabineenhydraat, geraniolacetaat, linaloolacetaat, nerylacetaat,
Fenol-methyl-ethers: trans-anethol; 0.5%, chavicol, estragol (methylchavicol), anethol, eugenol, borneol, carvacrol, hydroquinon  (phenol uit teer, bleekmiddel), menthon, thymol.
Verder nog aanwezig: flavonoïden, roosmarijnzuur 2%, mineralen, tanninen,
caffeïnezuur, triterpenoïden zoals ursolzuur, oleanolzuur, sterolen, vitaminen A en C, eiwit, pentosanen, looistof, dit alles in de hele plant, niet in de etherische olie.
Het aroma is warm, doordringend en enigszins peperachtig. Zijn opvallendste eigenschap is zijn verwarmende werking, zowel op geest als op lichaam. Het is een van de beste oliën voor de behandeling van astma, bronchitis en verkoudheid.

Werkzame betanddelen in de hele plant:
Allo-aromadendreen – a-copaen – a-elemeen – a-humuleen – a-terpinylacataat – a-thujeen – apigenine-7-glucoside – b-caryophylleen – b-farneseen – bicxyclogermacreen – chavicol – chlorogeenzuur – cis-3-ethoxy-1-P-menthene – cis-3-ethoxy-P-menth-1-ene – cis-4-ethoxy-thujane – cis-piperitol – cis-P-menth-2-en-1-ol – cis-sabineenhydraat – cosmosiin – cynaroside – D-alpha-terpineol – delta-3-careen – diosmetin-7-glucoOriganum marjoranaside – D-linalol – ethyl-capraat – ethyl lauraat – ethyl –lineolaat – ethyl-myristaat – ethyl-oleaat – ethyl-palmitaat – ethyl-stearaat – gamma-elemeen – geraniolacetaat -  geranylacetaat – labiatic acid – lauric acid-ethylester – ledeen – linalolacetaat – linoleic acid-ethylester – linolenic acid-ethylester – luteolin-7-glucoside – luteolin-7-O-beta-D-diglucoside – nerolacetaat – nerylacetaat – N-tracontane – oleic acid-ethylester – orientin – palmitic acid-ethylester – P-coumaric acid – P-cymeen-8-ol – p-cymeen – pentosans – planteose – sabineen – salicylic acid-2-beta-D-glucoside – stearic acid-ethylester – syringic acid-4-beta-D-glucoside – terpinen-4-ol – terpinen-4-ol-acetaat – terpinen-4-Yl-acetaat – terpineol – terpinoleen – trans-3-ethoxy-P-menth-1-ene – tran-4-ethoxy-thujane – trans-anethole – trans-piperitol – trans-P-menth-2-en-1-ol – trans sabineenhydraat – ursolic acid Li – vanillic acid-4-beta-D-glucoside – 1,8-cineol – a-phellandreen – a-pineen – a-terpineen – a-terpineol – anethol – arbutin – ascorbic acid – as – beta-caroteen – b-phellandreen – b-pineen – b-sitosterol – bitterstof – boron – borneol – calcium – campesterol – cadineen – carvacrol – carvon – caryophylleen – citral – diosmetin – oleic-acid – estragol – eugenol – vette olie – fiber – fosfor – phytosterols – g-terpineen – tanninen – tanninenzuur – geraniol – hydroquinon – ijzer – koffiezuur – potassium – koper – koolhydraten – limoneen – linalol – linalylacetaat – linolenic acid – linoleic acid – magnesium – mangaan – menthol – methyl-arbutine – methylchavicol – myrceen – snatrium – ocimeen – oleanolic acid – phenol – vet – proteine – rozemarijnzuur – rutine – saponinen – stigmasterol – terpentijn – thymol – ursolic acid – water – thiamine b1 – riboflavin b2 – niacine – vitexine – zink. Bron Liber Herbarum IIOriganum marjorana
            Ter vergelijk: olie van de bladeren, stoomdestillatie:
Hydrocarbons: monoterpenen: 30-60%. Sabineen 2-10% - b-myrceen 1-9% - a-terpinoleen 1-7% - a-pineen 1-5% - b-pineen 0-2.5% - cis en trans-b-ocimeen 6% - d-3-careen 6% - a-terpineen 6-8% - y-terpineen 12-20% - a-phellandreen – b-phellandreen 0.9% - d-cadineen 1-4% - limoneen 0.6% - a-thujeen.  Sesquitgerpenen: b-caryophylleen 2-5% - a-caryophylleen 0.1% - d-cadineen 4.2% - germacreen D 1.1% - a-humuleen 0.1% - allo-aromadendreen 0.02%. Aromatisch: p-cymeen 1-6%.
Alcohols: monoterpenolen: 50%. Terpinen-1-ol-4 14-20% - cis-thujan-4-ol 4-13% - trans-thujan-4-ol 1-5% - linalol 2-9.5% - a-terpineol 7-27% - cis-p-menth-2-en-1-ol 2% - trans-p-menth-2-en-ol 2% - cis-piperitol 0.5%. Sesquiterpenolen: spathulenol 0.05%.
Esters: monoterpenyl: terpenylacetaat 0-3% - geranylacetaat 1-7.8% - linalylacetaat 0.1%.
Aldehyden± monoterpenal± citral 5.4%.
Monoterpeenketonen: (-)-carvon – trans-dihydrocarvon.
Phenylmethylether: methylchavicol 0.3% - anethol 0-1%.
Oxiden: caryophylleenoxide 0.07%.
AnderOriganum marjoranae: cis-sabineenhydraat 4.6%.
Bron: David Stewart p. 542 – E. Zimmermann146 (Bron: Primavera life) – Shirley en Len Price p. 447.

Specifieke werkzaamheid:
ademhalingswegen infecties++ -  ademkrampen  - aderverwijdend - aften  -  angst   -   anafrodisiacum – analgetisch, artritis, migraine, spierpijn, reuma, tandpijn, hoofdpijn  -  antidepressief – antibacterieel - anti-infectie++, kinkhoest, bronchitis, ademhalingswegen, rhinitis, sinusitis - anti-oxidant - antisepticum++ -  antispasmodisch, koliek, spieren, spasme van de ademhalingswegen, nerveuze spasmen - antiviraal - artritis/artrose+++ - astma - asthenia -  bactericide++, coquegroep, Streptococcus Proteus, Clostririum, Salmonella, staf.,doré, pneumo, E.collibacil - benauwdheid - blauwe plekken - bloedcirculatiebevorderend - bloeddrukverlagend - bronchitis  - cardio vasculaire problemen, aritmie, versnelde hartslag, angor, hoge bloeddruk  -  carminatief  - cefalisch  - cholagoog -  cordiaal, hartversterkend en stimulerend  -    colitis  -  collibaciles++- constipatie -  diaphoretisch  -  diarree++  - digestief, indigestie, zweren - diuretisch  - duizeligheid -  dysmenorroe -  dyspepsie  - dyspnée, kortademigheid  - dyspnoe, benauwdheid   -  emmenagoog  -  enterocolitis,staf.++ -   epilepsie  - emmenagoog -  examenvrees -  expectorant, catarre, hoesten, bronchitis  -   flatulentie  - galproductie bevorderend  -  gebrek aan eetlust  -  gewrichtsontsteking - gewrichtsreuma  -   hoesten   -  hormoonlike, te snel werkende schildklier  -  hypertensie, tachycardia  -   kalmerend, psychose, opgewondenheid, epilepsie, slapeloosheid, migraine, seksuele opsessies, vertigo -  kinkhoest - kolieken - kortademigheid -  kneuzingen   -  krampstillend+++ sterk werkend op de parasympathicus    - laxans - lumbago   -  maagmiddel+  - menstruatiepijnen  -  migraine – neurovegetatieve dystonie, ontregeling+++  - nervositeit/stress  - neusverkoudheid  - nervinum+++ -  neurotonisch, zwakte, geestelijke instabiliteit, nerveuze depressie -  oorpijn  - oppressie,druk op de borstkas+ -  PMS  -  pijnstillend++  -  psychose   -  reumatische pijnen+++ -    sedatief   -  sinusitis -  slaapstoornissen / slapeloosheid, samen met lavendel  -  spasmolytisch   -  Origanum marjoranaspijsverteringskrampen -  stress  - stimulerend+ - tonisch -  verkoudheid -   verrekkingen -  vaatvernauwend - verkoudheid  - verlamming -  verstuikingen  -  vochtafdrijvend+   -     wintervoeten/handen -   witte vloed    -  wondhelend    - zeeziekte  -  zenuwpijn.+++ -  zenuwversterkend  -  zweetdrijvend.
Marjolein heeft antifungal en antioxidanten eigenschappen.
Marjolein werkt kalmerend op het zenuwstelsel, antidepressief, eetlust opwekkend en
vaatverwijdend. Kan ook worden gebruikt bij het bestrijden van teken. Marjolein heeft
in combinatie met rozemarijn een activerende en pijnstillende werking.
Bloedcirculatiebevorderend, goed voor hart en bloedvaten, tegen hoge bloeddruk,
astma, bronchitis, sinusitis. Goed bij digestieve- en ademhalingsproblemen.
Stimuleert het parasympathische zenuwstelsel maar werkt niet op het sympathische zenuwstelsel en is daarom licht narcotisch, kalmerend, sedatief. (Duraffours 1982).
Origanum marjoranaIs antiviraal actief tegen herpes simplex.
Verdampen: marjolein werkt krampstillend bij luchtwegproblemen en -infecties.

Inwendig:
bij: ademkrampen, slechte bloedcirculatie, examenvrees, migraine, slecht slapen, nervositeit en stress, reuma, winderigheid, verkoudheid, allergie, hooikoorts, sinusitis, bronchitis, hoesten: 3 maal per daag 3 druppels na de maaltijd, mengen met honing en oplossen in warme melk of kruidenthee.

Combinaties:
atlasceder, bergamot, cederhout, cipres, eucalyptus, kamille, lavendel, mandarijn, Roomse kamille, rozemarijn, tea tree, ylang ylang.

Geestelijk:
Verminderd het verlangen naar seksueel contact. Emotioneel is marjolein troostend en verwarmend waardoor eenzaamheid en verdriet worden verzacht. Langdurig gebruik heeft een verdovende uitwerking op het gevoelsleven.
Verwarmt het hart en kalmeert de zenuwen. Schenkt rust en kalmte bij geestelijke uitputting of zenuwoverspanning. Kalmeert het centrale zenuwstelsel, versterkt de wilskracht en vermindert hyperactiviteit.Origanum marjorana

Contra indicatie:
NIET gebruiken tijdens zwangerschap. Sommige mensen zijn overgevoelig voor marjolein. Bij overmatig gebruik heeft het een verdovende werking.
Niet langdurig gebruiken, aangezien de normale seksuele respons dan kan uitblijven.
Niet geschikt voor kleine kinderen, niet toxisch, niet irriterend.
Voorzichtig bij astmatische aandoeningen aangezien marjolein werkt op de parasympathicus en daardoor prikkelend kan werken. Niet gebruiken bij lage bloeddruk.

Veiligheid: MSDS
Cas no. 8015-01-8. Soortelijk gewicht bij 20 graden C: 0.887. Vlampunt: 53,8 graden C. Niet bij open vuur verwerken. Verwerken met beshermende kleding. Niet toxisch bij inhaleren; bij ingestie water of melk drinken, arts waarschuwen, etiket/verpakking tonen. Huid wassen en spoelen.
Xi: oog- en huidirritant. Menthol componenten kunnen sensitiserend werken. Niet in milieu, in grond en grondwater, milieuvervuilend.
Lost niet op in water, wel in vette olie en alcohol.

Toepassingen:
*bij nervositeit, stress, hoofdpijn, slapeloosheid, hoge bloeddruk, PMS: 10-30 druppels marjolein mengen met een beetje melk, room of een lepeltje honing. Dit toevoegen aan een warm bad en 15-20 minuten baden.
*bij oorpijn: enige druppels marjolein op een wattenstaafje doen en hiermee de gehoorgang deppen.
*bij verkOriganum marjoranaoudheid: 1-3 druppels in een schaaltje heet water doen en 2-3 per dag dampen.
*bij rugpijn: 20 druppels marjolein en 15 druppels manuka mengen met 50 ml. St. Janskruid olie en hiermee dagelijks de pijnlijke spieren masseren.
*verdampen: 10 dr. marjolein en 4 dr. rozemarijn in het saunawater verdrijven stress en slapeloosheid. Etherische oliën nooit zonder water over de hete stenen schenken.
*bij zwakte en krachtverlies: 30-50 dr. marjolein in het hete badwater mengen.  20 Minuten baden.


Bron: Sorting Origanum names Multilingual Multiscript Plant Name Database
          USDA Plants profile Origanum majorana L.
          Oil of oregano – Origanum vulgare – Origanum minutiflorum www.origanumoil.com 
          Henreitte’s Herbal Homepage> Kings’s American Dispensatory by Harvey Wickes Felter,
          M.D. and John Uri Lloyd. M.Ph.D. 1898: Oleum Origani – Oil of Origanum
          David Stewart. The chemistry of essential oil made simple p. 542.
          Shirley and Len Price. Aromatherapy for the health Professionals. P.447.
          E. Zimmermann. Aromatherapie für Pflege- und Heilberufe p. 146.
          Liber Herbarum II Erik Gotfredsen: Origanum majorana Linne.
          Oregano/Marjolein. www.natuurlijkerwijs.com
Foto: www.nlwikipedia.org
         www.elicriso.it
         www.fourlangwebprogram.com
         www.spiritualgarden.nl
         www.hyakka-saen.com
         www.duizendblad.be
         www.chochlik.zsh.konin.pl
         www.aromatherapy-essential-oils.org
         www.magic.world.theuniverse.be
         www.elicriso.it
         www.seedman.com
         www.mtg-gewuerze.de
        

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007

 


Previous page: Origanum species
Next page: Origanum onites