Print This Page

Santalum album

 

SANTALUM ALBUM                                  -                                                            SANDELHOUT
Familie:
santalaceae. Gebruikt deel: water- of stoomdestillatie uit de wortels en het kernhout, Santalum albumdat gedroogd en tot poeder gemalen is.
Stoomdestillatie geeft een lichtgele, groen- of bruinachtige vloeistof met een houtige, balsemieke geur en grote duurzaamheid.
Gehalte etherische olie 5%, voor 1 kg essence 20 kg vers hout. (De schors geeft 2% olie, de wortels en het kernhout 61%, bladeren en scheuten 4% olie).
Groeit in Zuid-India en wordt de witte sandelboom genoemd.

De rode sandelboom is de Pterocarpus santalinus, of de Santalum rubrum hort. (illegale naam), een soort met sterk aromatisch hout, opvallende trossen lichtgele, geurloze bloemen en platte, ronde zaaddozen. Het blad is rond en donkergroen. De boom wordt ongeveer 9 meter hoog. Het hout wordt van oudsher in India en China als wierook gebrand. In poedervorm wordt het hout gebruikt om kleren te parfumeren en om insecten te weren. De olie wordt gebruikt in gezichtscrème, ter verjonging. De schors is geurloos, het kernhout is aromatisch. Zowel het poeder als de houtsnippers hebben samentrekkende en versterkende eigenschappen tegen ontstekingen, koorts en schorpioenbeten. De Hindoes gebruiken het poeder om kaste-tekens te maken en als roodbruine verfstof voor zijde, katoen en wol. Ook tincturen worden met het poeder gekleurd. Het hout wordt gebruikt om muziekinstrumenten te maken. Heeft zo ongeveer dezelfde eigenschappen als de SantalumSantalum album album.

Een andere is de Santalum spicatum ook met rood kernhout. Wordt gebruikt voor de winning van kostbare wierook en parfum. Het is een groenblijvende boom met lancetvormige bladeren en kleine bloemetjes van bleekgeel tot violetblauw. De vruchten lijken op erwten en bevatten een klein hard zaadje. Etherische olie wordt gewonnen uit de zaden, bladeren, bloemen, schors, wortels, dus uit de hele boom. De wortels en het hout leveren 61% van de sandelolie. Zie verderop.

Santalum album is een parasitaire, groenblijvende boom, in Zuid Centraal India, in de droge wouden van het Deccan plateau dat loopt door Tamil Nadu en Karnataka.
Het hout van de sandelhout boom (Santalum album) blijft jaren lang geuren, zelfs als het tot poeder is vermalen. In Mysore, de tuinstad van Zuid-India, waar het paleis werd gebouwd van de Maharadja van 1897 – 1912 nadat het houten paleis was afgebrand, wordt de sandel verkocht, in de vorm van stokjes, die worden verbrand om ruimten te aromatiseren. Tevens is Santalum albumer sandel in poedervorm te koop, in zijden zakjes, die voor de linnenkast gebruikt worden. Ook vindt men hier talloze kleine, bewerkte meubels, zoals kistjes, tafeltjes, koffers, enz., die hun karakteristieke geur jarenlang bewaren. Typisch is dat er geen sandelparfum verkocht wordt, alleen olie, bestemd voor massages. De olie in de stad is van een slechte kwaliteit. Toeristen moeten olie kopen van kleine laboratoria in de buitenwijken van de stad. Hier wordt de olie gedestilleerd die verzonden wordt naar Frankrijk en de Verenigde Staten. De hele stad geurt naar het sandelhout.
In het zuidelijk deel van India wordt de Ayurveda toegepast. Een geneeswijze, gebaseerd op meditatie, yoga en ongeveer 500 geneeskrachtige kruiden en sandelhout is een van de belangrijkste. Volgens de Ayurveda wordt ziekte veroorzaakt door een gebrekkig evenwicht. De kruiden dienen niet om symptomen te bestrijden, bijvoorbeeld een verkoudheid, maar om de eigen lichaamsenergie van de zieke te herreguleren. Deze lichaamsenergie is door middel van de chakra’s, 7 punten op de wervelkolom met de universele energiestromen verbonden. Elk van de chakra’s heeft bepaalde specifieke verbindingspunten. Het voorhoofds-chakra is bijvoorbeeld verbonden met de hersenen. Met behulp van bepaalde geneeskrachtige kruiden wordt heSantalum albumt energetisch evenwicht bereikt. Qua aanzien is de Ayurveda in India gelijk aan onze reguliere geneeswijze.

Deze rijzige boom heeft een bruingrijze stam en licht paarse bloemen. Het is een groenblijvende parasitaire boom, die zijn voedsel krijgt door zich vast te zuigen op de wortels van andere bomen. Hij kan tot 9 meter hoog worden en groeit in tropisch Azië, India, Indonesië, Sri Lanka en Australië. Hij groeit gemakkelijk, in leem, klei, zand en steenachtige rots bodems, kan tegen droogte. De beste bomen komen uit het gebied met golvend terrein, 30° Noord en 40° Zuid, tot een hoogte van 1400 meter, met temperaturen van 20 - 45°C en een gemiddelde regenval van 600 – 1600 mm., gespreid over verschillende maanden en veel zon. Dit zijn de voorwaarden voor de groei van kwalitatief kernhout voor de olie winning. Het beste kernhout voor de olie groeit naar men zegt tussen de 600-900 meter.
Santalum albumIn India wordt de boom gevonden in de drogere gebieden in het zuiden in Karnataka en Tamil Nadu tot een hoogte van 1400 meter.

De bomen die in steenachtige grond groeien leveren een hout dat geuriger is. De boom is door overoogsten een bedreigde boom geworden. Normaal gesproken werden alleen de volwassen exemplaren van 40-60 jaar geoogst omdat de jonge bomen weinig olie leveren met een mindere kwaliteit. Doordat de olie steeds duurder wordt is stropen en illegaal kappen in zwang. Ondanks het feit dat de boom in India twee maal per jaar vrucht draagt en de nieuwe scheuten in de moessons gretig uitschieten, worden velen verwoest door de jaarlijks terugkerende bosbranden. Ook hebben ze last van ziekten, micro-organismen die de bladeren aantasten, die kleiner worden, smaller, spitser en tenslotte verdwijnen: de “spike” disease. De bomen sterven binnen drie jaar. Interessant te vermelden is, dat alle sandelhout bomen in India behoren aan de regering. Staat een boom op privé terrein dan krijgt de boer 75% van de opbrengst na de oogst voor de teelt en bescherming. Santalum album
Sandelhout is vooral bekend als wierook en wordt ook gebruikt in de parfumindustrie, cosmetica, aromatherapie en om Attar te maken (zie aldaar).

Het is in Azië een geliefde houtsoort voor het bouwen van tempels, vooral in India, waarschijnlijk omdat het witte mieren weert. Ook wordt het gebruikt om meubels van te maken, omdat het stevig is en bestand tegen insecten. Door de Hindoes wordt het in poedervorm gebruikt bij godsdienstige- en begrafenisrituelen, ook bij het wegwassen van de zonden op de laatste dag van het jaar. Het wordt gemengd met rozenolie voor de geur aytar of attar. De Egyptenaren gebruikten het bij het balsemen. In de Chinese geneeskunst wordt het gebruikt tegen maagpijn, braken, gonorroe en huidklachten. In de Ayurveda wordt het gebruikt tegen infecties van de lucht- en urinewegen en diarree. De Japanners branden sandelhout bij de shinto-ceremonies en in boeddhistische tempels. In de Tibetaanse geneeskunde tegen angst en slapeloosheid. In Islamitische landen wordt sandelhout gebrand aan de voeten van de overledenen, opdat hun ziel sneller in de hemel komt. Al in de 5e eeuw voor Christus wordt sandelhout vermeld in de oudste geschriften van de Indiase Vede.

De boom moet minstens 30 jaar oud zijn, maar liever 60 jaar, voordat er een etherische olie uit kan worden gewonnen. De olie wordt uit houtsnippers gedestilleerd, het is een dikke donkergele olie met een subtiele troostende geur. Het is een nuttige en zachte olie, met toch een sterk antiseptisch effect op de urinewegen. Vooral goed bij blaasontsteking en voor vele huidproblemen zoals eczeem, abcessen en zweren.
De olie kan inwerken op de voortplantingsorganen en produceert een stof die lijkt op androsteron, een mannelijk hormoon dat als seksueel signaal in de oksel wordt afgescheiden. Stimuleert tevens het immuunsysteem.
Santalum albumDe beste olie komt uit het Mysore gebied in India, deze wordt gewonnen uit de wortels en het kernhout. Het is een zoete, rijke, warme olie met een harmoniserende werking, een heerlijke olie in parfums en huidverzorgingsproducten. Kalmerend en brengt evenwicht. Omdat sandelhout door te jong kappen schaars aan het worden is, wordt er naarstig gezocht naar vervangers. Een van deze vervangers is de Amyris balsamifera, ook wel sandelhout west genoemd. Deze behoort tot de ruitachtigen. Het is ook een houtolie, maar wijkt toch sterk af van het echte sandelhout. De geur is lang niet zo rijk en warm en is veel sneller verdwenen. Ook de Santalum spicata, een boom die in Australië groeit levert een olie die er op lijkt, zie verderop
India en Indonesië zijn de twee grootste producenten van sandelhout van Santalum album. Inheems gebruik is groot. Australië is begonnen met plantage teelt van Santalum album en S.spicatum. Andere species waar kleine hoeveelheden olie van worden gewonnen in Australië en de eilanden van de Pacific zijn: Santalum austrocaledonicum (Vanuatu en Nieuw Caledonië), S. yasi (Fuji en Tonga), S. lanceolatum (Austr.), S. elipticum (Hawaii), S. macgreorii (Papua Nieuw Guinea) en S. insulare (Frans Polynesië).
De USA en Frankrijk zijn de grootste importeurs. De import van het Midden Oosten neemt toe. De export naar Rusland is ingestort en zal niet snel herstellen.
In India wordt roos attar gemaakt: de delicate bloemenolie wordt rechtstreeks gedestilleerd in sandelhout olie. Het is een belangrijk fixatief voor andere geuren.
Inheems in India, Sri Lanka en Indonesië en de omliggende eilanden.
Genaturaliseerd in delen van Rajasthan, Maharashtra, Madhya Pradesh en Uttar Pradesh en in een aantal andere staten van India. Het hout en de olie van bomen buiten deze gunstige Sandelhout chipsomstandigheden hebben soms weinig tot geen aroma.
In Indonesië komt de S. album voor op de naburige eilanden Timor, Soemba, Flores, Alor en Roti. Op het moment is alleen Timor in het bezit van een belangrijke populatie. Jonge bomen hebben weinig kernhout en daarom moeten ze minimaal 25 jaar oud zijn om geoogst te worden, met een maximum van 30-50 jaar. Indonesië heeft continue destructief geoogst met weinig regeneratie en de S. album is dan ook daar in verval evenals elders. Omdat het hout erg waardevol is moeten de desbetreffende regeringen ook terdege rekening houden met houtsmokkel. Alleen Australië heeft nog aanzienlijke bronnen van de S. spicatum. De S. album teelt men daar nu in plantages.

In India worden bomen met een omvang boven de 60 cm na de moesson geoogst. Voor de destillatie worden de stukken hout klein gemaakt en uiteindelijk tot poeder verwerkt. De meeste sandelhout olie wordt nu via stoomdestillatie uit dit poeder gewonnen. De vroegere waterdestillatie van het ruwe materiaal duurde erg lang door het hoge kookpunt van de olie.
De oogst van het kernhout verschilt van locatie tot locatie en is ook afhankelijk van de leeftijd van de boom. In India gaven bomen van een meter omvang opbrengsten van 85-240 kg kernhout, afhankelijk van het gebied waar ze geoogst waren.
De olie opbrengst is het hoogst van de wortels, 10% en het laagst in mengsels van kernhout en cambium, 1.5 – 2%. Ook de opbrengst van het kernhout varieert van boom tot boom en is het hoogste van oude bomen. In India werden oogsten gemeten van 0.9% van 10 jaar oude bomen terwijl 30-40 jarige bomen 4% leverden. De olie opbrengst is eveneens afhankelijk van Santalum albumde kleur van het kernhout. Licht gekleurd hout oogst 3-6% olie en donker bruin hout ongeveer 2.5%. Ook geven de jonge bomen minder santalol, zo’n 80% tegen de oudere bomen 90%. Alweer een reden om niet te jonge bomen te oogsten.

Ander gebruik: gebruikt voor houtsnijwerk, souvenirs, speelgoed, vooral van zieke bomen. Het zaagsel van sandelhout wordt gebruikt als wierook en om kleren en kasten, enz. een geurtje te geven. Ook wierookstokjes worden ervan gemaakt.

Werkzame bestanddelen:
Soortelijk gewicht 0.975 bij 20ºC, brekingsindex 1,507 bij 20ºC, optische rotatie -12ºbij 20ºC. Oplosbaar in ethanol 70%, niet oplosbaar in water. Mengbaar met vette olie en etherische olie.
Monoterpenen/monoterpenolen: a-terpineol, borneol, citronellol, geraniol.
Sesquiterpenen: a-curcumeen, b-farneseen, a-santaleen, beta-santaleen, epi-beta-santaleen.
Sesquiterpenolen: alfa en beta santalol 67%, epi-beta-santalol 4.5%, cis tr-bergamotol 3%, epi cis-santalol 4%, cis-santalol 20%, cis nuciferol 1%, trans nuciferol 1%, cis lanceol 2%, guaiacol, iso-eugenol, furfurol, o-cresol, p-cresol.
sesquiterpenals: tersantalal. Isoveraldehyde,
Zuren (acides carboxyliques) 2.5%: nor-tricyclo-eka-santaline-zuur 2.5%, linolzuur, tanninezuur, palmitinezuur.
Phenol: eugenol. Keton: l-santanon.Santalum album
Hoe ouder de boom des te hoger het santalol percentage. Een volwassen boom levert 60 kilo olie uit de wortels en kernhout, niet uit de bast.

Werkzame bestanddelen in de hele boom:
      In de plant:
11-methyl-7-oxa-cyclododecane – 2-methyl-3-methylenenorbornan-2-ol – exo-norbicycloekasantalal – tricycloekasantalol.
      In de wortel:
Eo – santalol –
      In de vruchten:
L-allohydroxyproline – alanine – asparagine – b-sitosterol –betulic acid - fructose – linoleic acid – lysine – octadec-11-en-9yn-acid – oleic acid – palmitic acid – proline – serine – sucrose.
      In het zaad en de was:
(was) D-10-hydroxy-palmitone – N-octacosanol -  - N-triacontanol - palmiton
(zaad) vet – santalbic acid – stearolic acid.
      In het hout:
(E)-5-(2,3-dimethyl-3-nortricycyl)-pent-3-en-2-one – (E)-alpha-santalal – (E)-beta-santalal – 1-furfurylSantalum album-pyrrole – 1-methoxy-4-allyl-guaiacol – 4-(P-tolyl)-valeraldehyde – 4-ethyl-guaiacol – 4-methyl-cyclohex-3-en-1-yl-methyl-keto – 4-methyl-cyclohexa-1,3-dien-1-yl-methyl-keton – 4-methyl-guaiacol – 4-vinyl-guaiacol – 4-vinyl-phenol – 5,6-dimethyl-5-norbornen-exo-2-ol – a-curcumeen – a-santaleen – a-santalic acid – a-santalol – a-terpineol – b-curcumeen – b-farneseen – b-santaleen – b-santalic acid – b-santalol – borneol – citronellol – endo-2-endo-3-dimethyl-norbornan-2-ol – endo-2-methyl-3-methylidene-norbornan-exo-2-ol – eo – epi-beta-santaleen – eugenol – gamma-santalic acid – geraniol – guaiacol – isoeugenol – isovaleraldehyde – L-santenone – lacton – nortricycloekasantalal – nortricycloesantalene – nortricycloekasantalic acid – noricycloekasantalol – O-cresol – P-cresol – P-methyl-acetophenone – phenol – resin – santalal – santalol – santalone – santene – santenol – tanninen – teresantalal - teresantalic acid – teresantalol – tricycloekasantalic acid.
Bron: Dr. Duke.

Specifieke werking:
aambeien++   -   acné   -   ader/lymfedecongestionans+++ -   afrodisiacum -antiseptisch, longen, urinewegen  - baardschurft/kappersuitslag -  bloedlichaampjes, bevorderend voor de aanmaak van - bronchitis - blaasontsteking  -  decongestief, lymfe en bloedvaten -   depressiviteit   -  dermatitis, acute -   diarree  -  digestief, samen met gember, kruidenolie of pepermunt  – diureticum  -  eczeem -  hartvermoeidheid+ -   herpes zoster -  hoest, droge -  huidverzorging, uitslag, kloven   -   infecties   -  kalmerend -   keelpijn -  laryngitis -    luchtwegenproblemen  -  lumbago -  maagpijn  - misselijkheid  -  neus, verstopte   -  overgeven -  npalpitaties, hart -  prostatitis    -psoriasis   -   sciatique   -   slapeloosheid   -   slijmvliesontsteking -   spataders++  -  stimulerend, milt, immuunsysteem -  tonisch, hart -  urinewegproblemen -   vaginitis -  verzachtend - viricide, herpes -  zenuwontstekingen  -  zonnesteek -  zweertjes. Santalum album
De essentiële olie bevat zeer veel alfa- en beta santalol. Deze kleine moleculen zorgen voor een antibacterieel en rustgevend effect. In India al vele eeuwen gebruikt, zowel in de traditionele vedische geneeskunde als in parfum en wierook. Het is een krachtig antisepticum voor het urinewegsysteem (samen met bergamot en tea tree). Vroeger werd er gonorroe mee behandeld. Tevens een perfecte olie voor de luchtwegen. Het is een van de beste oliën voor de behandeling van chronische bronchitis en hoest, vooral de droge kriebelhoest. Samen met jasmijn mogelijk een hormonaal effect, afrodisiacum bij frigiditeit en impotentie. Goed voor alle huidtypen, droge-, vette huid en acne, antiseptisch, adstringent, vochtinbrengend. Ook voor de oudere huid, littekens en striae.
Stoombaden zijn de beste methode. De olie heeft een kalmerende, verzachtende, bacteriedodende werking.

Inwendig:
indicatie: angina of keelontsteking, diarree, infecties aan de urinewegen, chronische bronchitis, blaas slijmvliesontsteking, verminderde geslachtsdrift: 3 maal daags 3 druppels na de maaltijd.

Combinaties:
benzoë, bergamot, cassie, citroen, cipres, costus, eikenmos, geranium, jasmijn, kruidnagel, labdanum, lavendel, mimosa, mirre, neroli, patchouli, ravensara,roos, rozenhout, tuberoos, vetiver, viooltje, wierook, ylang ylang, zwarte peper.

Energetisch:
Santalum albumChakra’s 1 & 7; en 1, 4 & 5. Sandelhout is mild yang van karakter. Het lichaamstype is mesomorph: atletisch, hard lichaam, dikke huid, gespierd, gemakkelijk spieren vormend, goed postuur, vrouw zandloper vorm, man rechthoekig gevormd, oppassen voor overgewicht.
Kristallen: heldere calciet, smaragd, helder citrien, turkoois.
Elementen: water, vuur, lucht.
Astrologisch: Saturnus, Maan, Jupiter, Uranus.

Geestelijk:
sandelhout wordt al duizenden jaren gebruikt als wierook en als ondersteuning bij meditatie. Kalmerend en rustgevend. De olie schenkt inzicht en verlichting aan hen die op zoek zijn naar zichzelf. Doordat het bewuste denkproces tot stilstand wordt gebracht, krijgt het denken de kans een diep meditatieve staat te bereiken. Ze bevordert de spirituele ontwikkeling, versterkt de fantasie en stimuleert de scheppende kracht. Goed in het verwerken van verdriet, doorgaan met je leven, tegen egocentrisme en agressiviteit. Het is aardend, openend voor liefde, warmte en begrip. 4000 Jaar of meer in gebruik in allerlei godsdiensten: Islam, Hindoeisme, Boeddhisme, Katholicisme. Medicinaal in de Ayurveda, Chinese en Tibetaanse volksgeneeskunde. Ritueel gebruikt bij begrafenissen in India, verbrandingen op een stapel pure sandelhout en de as verstrooid in de Ganges, de Moeder van India.
Verdampen in de ziekenkamer. De olie geeft weerstand en de wil om te genezen.Santalum album
Verlicht zenuwspanning en angst. Verhoogt de geslachtsdrift en vermindert de spanning die impotentie of frigiditeit veroorzaken.

Contra indicatie:
niet toxisch, niet irritant. Bij het verdampen van hoge dosis kan hoofdpijn ontstaan.

Veiligheid: MSDS
Cas no.: 8006-87-9. Vlampunt 93,3 graden C.  Soortelijk gewicht: 0.97.
Kookpunt 148,8 graden C. Bij verbranding ontstaat carbonmonoxide en -dioxide. Stabiele vloeistof, niet explosief.
Xi-Xn-N: irritant voor ogen en huid; schadelijk bij ingestie; niet in het milieu afvloeien: grondwater, water, grond. Oogcontact: 15 minuten spoelen met overvloedig water, evenals de huid. Bij ingestie de mond spoelen en een arts waarschuwen, etiket/verpakking tonen. Verwerken met beschermende kleding.
Oplosbaar in alcohol, vette olie, niet in water.

Toepassingen:
*bij menstruatiepijnen, verharde spieren, spit: voeg 10 druppels toe aan 2 liter heet water, doop hierin een klein handdoekje, wring het licht uit en leg het zo heet mogelijk op de pijnlijke plek. De warmtewerking kan versterkt worden door een warmwaterzak op het kompres te leggen.
*bij eczeem, psoriasis, onzuivere huid, puistjes, pukkeltjes, zweertjes: 6-12 druppels in een glas gekookt, afgekoeld water. Hiermee 1-2 keer per dag de plekken deppen of maak een kompres en leg dit 10-20 minuten op de aangetaste plekken.
*bij gespleten haarpunten: meng 10 druppels sandelhout en 10 druppels cananga of ylang ylang met 30 ml. cocosolie. Dit mengsel dagelijks spaarzaam in het haar wrijven.
in bad: 3 druppels sandelhout, 4 druppels eucalyptus en 5 druppels lemongrass mengen in een Santalum albumbeetje melk of honing. Dit mengsel toevoegen aan een warm bad en 15-20 minuten baden. Geeft verlichting bij ademhalingsproblemen.
*een zinneprikkelend bad: meng 10 druppels sandelhout, 5 druppels cananga en 4 druppels neroli met een beetje melk of honing en voeg dit mengsel toe aan een warm bad.
*verdampen: 10 druppels sandelhout en 5 druppels ylang ylang in de aromalamp zijn goed voor een zinneprikkelende stemming.
*bij meditatie maakt sandelhout rustig en open. Het helpt een mens over zijn teleurstellingen heenkijken en weer contact op te nemen met de mensen en de wereld om hem heen. Goed te combineren in de verdamper en in bad met ylang ylang en cipres.
*verdampen: 5 druppels sandelhout, 5 druppels lavendel, 5 druppels ceder, 5 druppels pompelmoes en 3 druppel ylang ylang in de aromalamp zorgen voor “vrede” bij een gespannen atmosfeer.

Santalum album

 

Bron: Enfleurage Articles: Sandelwood – The Great Receiver by Trygve           Harris. Aromatherapy Journal jan. 2001
          Gabriel Mojay: Aromatherapy for Healing the spirit.
          Sorting Santalum names. Multilingual Multiscript Plant Name
          Database.
          Wikipedia de., eng. Santalum album.
          Oliebeschrijvingen: www.nature-helps.com.
          Dr. Duke’s Phytochemical and ethnobotanical Databases.
Foto: www.dkimages.com
         www.cropwatch.org
         www.pcwww.liv.ac.uk
         www.tcm.health-info.org
         www.ces.iisc.ernet.in
         www.caliban.mpiz-koeln.mpg.de
         www.mmoon.net
         www.unaniherbalist.com
         www.newagemerchant.com
         www.espace-zen.fr
         www.klangschalen-studio.de
         www.hippocratus.com
         www.aromaticsinternational.com


©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 –  2008

 


Previous page: Sambucus nigra
Next page: Santalum spicatum