Print This Page

Sesquiterpenonen, e.a.

 

 

 SESQUITERPENONEN (ketonen) eindigen op –on.

15 c-moleculen, 3 isopreen eenheden, grotere moleculen en komen daarom slechts weinig voor in etherische olie, veelal in sporen. Ze zijn sterk harmoniserend, huidverzorgend en slijmoplossend. Zover als men ze nu onderzocht heeft schijnen ze goed te verdragen te zijn op de huid. Ketonen zijn sterk van geur, zijn decongestief, analgetisch, sedatief, kalmerend, expectorant, wondhelend. Sporen, die in veel verschillende oliën voorkomen beïnvloeden reeds de geur en het therapeutische gebruik van een olie. De geuren zijn prettig en kunnen psychische condities  gunstig beïnvloeden.
In de olie gewonnen door middel van expressie, de citrussen, komen geen ketonen voor, noch in cipres, de familie van de Juniperus en de Melaleuca families.
Opoponax heeft diverse ketonen.
De voornaamste ketonen zijn: a- en b-atlanton (in Cedrus atlantica) - germacron - iron - ionon - nootkaton - valeranon - a- en b-vetiveron.

Atlanton: heldere viskeuze vloeistof, nauwelijks oplosbaar in water, hoge brekingsindex. De geur is zoet-aromatisch, met een langdurige hout toon. Atlanton wordt in de vorm van cederhoutolie ingezet als fixatief in de parfumindustrie, zeep en parfums met hout noten. Verder komen voor a-atlanton – g-atlanton – trans-a-atlanton. Cedrus atlantica/-deodora 20% - Curuma longa L. (sporen atlanton-a in de wortel).
Slijmoplossend, tegen littekenvorming, zeer huidverzorgend, huidregenererend.

Aristolenon: nardus

Davanon: Artemisia Pallens 20-50%

germacron:  Ledum groenlandicum.

Isodavanon, nordavanon, allo-davanon - artemon: Artemisia pallens.

Ionon: verkoelend, sterk slijmoplossend. Ruikt naar viooltjes olie. Komt veel voor in bloemenolie.
Ionon is belangrijk voor de synthetische parfumindustrie vanwege de onvervangbaarheid bij de vervaardiging van viooltjes geuren reeds in 1893 vervaardigd door Tiemann en Krüger, die het de naam ionon gaven. Ook iris wortel werd hiervoor gebruikt omdat er niet voldoende viooltjes olie kon worden geproduceerd. Tijdens ontwikkelingen synthetiseerden Tiemann en Krüger van de iris wortel een stof die ze iron noemden met de formule C13 H20 O, een olie nauwelijks oplosbaar in water. Tijdens deze experimenten ontstond pseudo-ionon met een kookpunt van 143-145°C en een soortelijk gewicht van 0.8980. Door verdere experimenten ontstond a- en b-ionon met de formule C13 H20 O. en kookpunt 126-128°C. Soortelijk gewicht 0.934-0.940, omdat  Tiemann erin slaagde van ionon twee isomeren bestanddelen te vervaardigen a- en b-ionon.  
alpha-ionon: C13 H20 O:
Geur: zoet, doordringend, meer op iris wortel gelijkend dan op viool. In de parfumindustrie gebruikt. Acacia farnesiana – Apium graveolens – Daucus carota – Saussurea lappa – Viola odorata.
beta-ionon: C13 H20 O:
Kleurloze tot lichtgele vloeistof met een houtige, bloemige geur, erg gelijkend op viool. Gevonden in  de natuur in bessensoorten, perziken, passievruchten, meloenen, druiven, thee. Soortelijk gewicht 0.940-0.947. Vlampunt 127 Celsius. Kookpunt 120 Celsius. Nauwelijks oplosbaar in water, wel in organische oplosmiddelen. Boronia megastigma.
Werkzaamheid:
Antibacterieel – anticarcinogeen (tumorremmend) - antikanker – antimelanoom  - antimicrobe -  fungicide - kankerpreventief – pesticide.
Komt voor in o.a.:
Acacia farnesiana – Agathosma betulina – Aloysia citrodora – Boronia megastigma – Capsicum frutescens – Carthamus tinctorius – Daucus carota – Ginkgo biloba – Hyssopus officinalis – Mentha spicata – Nardostachys chinensis – Nepeta racemosa – Ocimum basilicum – Origanum vulgare – Saussurea lappa – Tamarindus indica – Valeriana officinalis – Viola odorata – Vitis vinifera – Zea Mays – Zingiber officinale.

Iron: C13 H20 O.
Is een geurige methylketon in de iris wortelolie. Het  is een isomeer met ionon.
Het is een kleurloze olie die geconcentreerd niet op viooltje lijkt, maar opgelost wel. Kookpunt met 16 mm druk 144°C. Optical rotation ongeveer +40°. Soortelijk gewicht 0.940. Tegen bloedarmoede.
Komt voor in o.a.:
Abelmoschus esculentus – Acacia farmesiana – Achillea millefolium – Acorus calamus – Agathosma betulina – Allium ampeloprasum/-ascalonicum/-cepa/-sativum/-schoenoprasum/-tuberosum/-Alpinia galanga – Anethum graveolens – Anthriscus cerefolium – Apium graveolens – Arctium lappa – Armoracia lapathifolia – Artemisia dracunculus/-herba-alba/-vulgaris – Borago officinalis – Brassica nigra e.a. – Cannabis sativa – Capsicum annuum/-frutescens – Carthamus tintorius – Chamaemelum nobile – Chenopodium ambrosioides – Chrysanthemum parthenium – Cinnamomum aromaticum/-verum – Citrus aurantiifolium/-aurantium/-limon/-medica/-mitis/-reticulata/-sinensis/-x paradisi – Cocos nucifera – Commiphora mukul – Coriandrum sativum – Crataegus laevigata – Cuminum cyminum – Curcuma longa – Cymbopogon citratus – Daucus carota – Elettaria cardamomum – Foeniculum vulgare – Gardenia jasminoides – Helianthus annuus – Houttuynia cordata – Humulus lupulus – Inula helenium – Juglans nigra – Juniperus communis/-virginiana – Majorana hortensis – Mentha arvensis piperascens/-pulegium/-spicata – Myristica fragrans – Nardostachys chinensis – Nelumbo nucifera – Nepeta cataria – Nigella sativa – Ocimum bassilicum – Oenothera biennis – Origanum vulgare – Paeonia suffruticosa – Perilla frutescens – Petroselinum crispum – Pimenta dioica - \Pimpinella anisum – Pinus ternata/-pinea en anderen – Piper auritum/-betle/-nigrum – Prunus armeniaca/-domestica/-dulcis/-persica – Ribes nigrum – Rosmarinus officinalis – Salvia officinalis – Sambucus nigra/-canadensis – Sassafras albidum – Satureja hortensis – Sesamum indicum – Syzygium aromaticum – Thymus vulgaris – Trachyspermum ammi – Valeriana officinalis – Vitis vinifera – Zea Mays – Zingiber officinale.

a-iron: Florentijnse lis

cis-a-iron: Iris germanica 15%

nootkaton: C15 H22 O.
Geur: houtig, zoet, sinaasappel, citrus, grapefruit. Smaak: grapefruit, sinaasappel, citrus, bitter. De verschijningsvorm ois: witte kristallen. Vlampunt 93.3°C. Kookpunt125-130°C bij 0.50 mm. druk. Smeltpunt 32-37°C 760mm. Als geur ingrediënt moet nootkaton zeker voor 98% zuiver zijn met een smeltpunt van tenminste 32°C. Onoplosbaar in water. Oplosbaar in alcohol, dipropyleen glycol em heel slecht in water. Redelijk veilig voor de gezondheid.
Werkzaamheid:
Aromatisch – antiulcer (chronische wonden) – parfumindustrie.
Komt voor in o.a.:
Citrus aurantiifolia/-aurantium/-limon/-reticulata/-sinensis/- x paradisi – Teucrium species - sinaasappel en grapefruit essence.

Cis-a-Methyljonon: iris/pallida/germanica 31%
Iso-a-methyljonon: iris/pallida/germanica 19%
Iso-b-methyljonon: iris/pallida/germanica 1-1.5%
Y-methyljonon: iris/pallida/germanica 1.2%

Patchoulenon: Pogostemon cablin 2%, Isopatchoulenon: Pogostemon cablin 1%

turmeron: Curcuma longa 30%, Aryl-tumeron: Curcuma longa 25%

valeranon: Nardostachys jatamansi, valeriana officinalis (vermoedelijk niet giftig).

a-+b-vetiveron: vetiveria zizanoides (a-) 4% (b-) 3%. Niet giftig, in vetiver. Huidregenererend.

Zingiberon: Zingiber officinale..

SESQUITERPEENALDEHYDE:

Bergamotenal: C15 H22 O. in sporen: Costuswortel. Belangrijk voor het bergamotaroma in de parfumerie. Trans-a-bergamoteen 0.30% in bergamotolie.

a en b-sinensal : mandarijn(a-)

farnesal : lemongrass 3%,

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – 2008

 


Previous page: Sesquiterpenolen
Next page: Diterpenen