Print This Page

Styrax benzoin/ Dryrand/Tonkinensis

Styrax benzoin
Styrax benzoin


STYRAX BENZOÏN DRYRAND                                           -                        BENZOË, Sumatra.
STYRAX BENZOÏN TONKINENSIS CRAIG                     -                           BENZOË, Siam.
Synoniem:
 Plagiospermum benzoin (Dryrand.) Pierre
Familie: styracaceae. Gebruikt deel: ruwe hars van de wilde Sumatra boom, extractie, destilleren met alcohol. De hars komt hoofdzakelijk uit Acheen in Sumatra.
Etherische olie gehalte 5%. Voor de productie van 1 kg olie is 20 kg hars nodig.
Resinoïde, absolute, essentiële olie. Benzoë is een balsamieke resin.
Het resin van de Siam boom zou van een hogere kwaliteit zijn als het resin van de Sumatra boom, terwijl de bestanddelen ongeveer gelijk zijn. Deze bewering lijkt mij moeilijk te staven aangezien in de handel veel mengvormen van beiden voorkomen. De opbrengst van de Siam boom is groter, 90% van het extract oplosbaar in alcohol, tegen 75% van de Sumatra boom. De Styrax benzoin tonkinensis Craib (Siam) en de Styrax benzoin Dryander (Sumatra) zijn fysiologische variaties van dezelfde species. (Tschirch, Harze, II. Aufl. P.195). De geur van de resin van de  Siam boom is meer geliefd, de geur van de Sumatra resin is scherper en wordt beïnvloed door styreen. Beiden worden in de parfumindustrie gebruikt en zijn goede fixatieven.

De familie Styracaceae heeft zo’n 130 species grote struiken of kleine en grote bomen in de tropische regionen van de Noordelijke hemisfeer, in Zuidoost Azië en Zuid Amerika.
Styrax benzoïn is een tropische struikachtige boom die ongeveer 9-15 meter hoog kan worden. De boom heeft een grijze schors, lichtgroene, ovale bladeren, aan de onderkant grijs, platte vruchten met een harde buitenkant die op nootmuskaat lijken en trossen gele of witte bloemen. De geurige geelachtige hars wordt gewonnen door inkepingen in de stam te hakken. Het is een van de belangrijkste geurstoffen in Zuid Oost Azië. Wordt ook in wierookstokjes verwerkt. Van de hars wordt een tinctuur gemaakt die in allerlei huidverzorgingsproducten wordt gebruikt. Styrax benzoinVan de Siam benzoë boom, de Styrax tonkinensis wordt ook een hars geëxtraheerd, die is zoeter door een hoger gehalte aan vanilline. De Styrax officinale produceert storax, een geurige hars die als wierook wordt gebrand.
 
De naam is afgeleid van het Arabische luban-jawi, dat “wierook uit Java” betekent.
De Styrax benzoïn komt voor in Laos, Thailand, Cambodja, Vietnam, Java en het noordoosten van Sumatra. De boom moet minstens zeven jaar oud zijn om productief te zijn. De boom kan dan 10-12 jaar geoogst worden met een opbrengst van ongeveer 3 pond jaarlijks. De eerste drie jaar oogst leveren de beste kwaliteit. Dat is de zogenaamde “amandel” kwaliteit. De jaren daarna heet de opbrengst de “belly” en als de boom na 10-12 jaar wordt gekapt en de laatste resin er wordt uitgehaald , staat dat bekend als de “foot”. Als dan de betrekkelijk dunne schors van de boom diep wordt ingekerfd, komt als reactie op de verwonding eerst een geelwit sap naar buiten, gevolgd door een roodbruine afscheiding die tot een vaste massa wordt geperst, de hars. Dan wordt het verzameld en verscheept in langwerpige kisten of vaten. Het is een pathalogisch product omdat de boom alleen resin levert bij verwonding.
 
Benzoë is een harssoort, afkomstig uit de jonge bomen van de op Sumatra, Java en Achter-Indië groeiende Styrax bezoïn Dryrand. Benzoë is inheems in tropisch Azië. Productie van Sumatra benzoë in Sumatra, Java en Maleisië en voor Siam benzoë in Laos, Vietnam, Cambodja, China en Thailand.
De belangrijkste zijn de Sumatra en Siam benzoïne.
De Sumatra kwaliteit (Styrax benzoin Dryander) is in blokken of klompen, die uit tranen bestaan als een dof rode of grijs bruine massa resin. De tranen zijn  geelachtig of roestbruin, melkwit op breuken; hard en breekbaar bij gewone temperaturen, zacht als ze verwarmd worden; door te kauwen worden ze korrelig, met een aromatische geur. De smaak is aromatisch en licht zuur. De rood-bruine gom wordt dan met oplosmiddelen, zoals alcohol, bewerkt om een lichtere hars te verkrijgen. De rode strepen bevatten de meeste etherische olie. De hars, is roodbruin van kleur, ziet er uit als een dikke siroop, ruikt sterk naar vanille en is in alcohol oplosbaar. Dit is de Sumatra ruwe benzoë. De Sumatra benzoë wordt in de Verenigde Staten veel gebruikt in farmaceutische preparaten, de Siam benzoë vooral als smaakmaker en in de parfumindustrie.
De Siam kwaliteit (Styrax benzoin tonkinensis) lijken op kiezelsteentjes of traanvormige stukken van verschillende afmetingen; geelbruin of roodgeel en binnenin melkwit op breuken, hard en breekbaar bij normale temperaturen, wordt zacht bij verwarming en door te kauwen plasticachtig, met een acceptabele geur die op vanille lijkt, zoet balsamiek, aromatisch, licht zuur en bevat benzoïnezuur, maar geen cinnamylzuur.  Benzoë resinoïde wordt geproduceerd uit het Siam óf Sumatra type, óf een mengsel van de twee
 
Om de hars in de aromatherapie en de parfumerie te kunnen gebruiken wordt door oplosextractie eerst de resinoïden eruit gehaald. Dit extract bevat dan geurstoffen en nog bestanddelen van het oplosmiddel. Daarna wordt het gespoeld met alcohol en krijgt men het zuivere absolute, die is viskeus, met een bruinige kleur. De opbrengst is tamelijk hoog. Van 1,5 kilo hars kan men een kilo absolute maken. Kenmerkend is de balsemachtige geur die doet denken aan vanille of chocolade. Volgens aromatherapeuten geeft benzoë een gevoel van warmte en geborgenheid. In de parfumerie gebruikt als fixatief in de basisnoten van een compositie, door het grote hechtende vermogen van de benzoë.
Voor heren en damesgeuren in balsemachtig-oosterse noten.

Het gebruik van de hars van de benzoë kent reeds een eeuwenoud gebruik. Volgens de Chinezen brengt de geur de mens in harmonie met de natuur en de kosmos. De oude Egyptenaren verbrandden de hars als offer aan de goden en het werd gebruikt om kwade geesten uit te Styrax benzoindrijven. Bij Islamitische plechtigheden worden benzoë, aloë, patchouli en sandelhout gebrand om de ziel van de stervende in staat te stellen op te stijgen naar de hemel. Ook bij de Hindoes wordt het verbrand bij begrafenisrituelen.
Samen met aloë en patchouli wordt het gebrand in een rookvat aan de voeten van een pas overledene. De Meleisische tovenaars, de b’lians, gebruiken de rook bij magische overgangsrituelen. In de 19e eeuw waren spitituele seances in de mode en daar werd benzoë gebruikt om de geesten van de overledenen te bezweren. Bij de kroningen van het Britse vorstenhuis gebruikte men een heilige zalfolie met roos, jasmijn, kaneel, muskus, grijze amber en benzoë. Ook in geval van onbeantwoorde liefdes werd benzoë gebruikt voor een rookritueel samen met roos en sandelhout.
Om praktische redenen wordt benzoë gebrand om woon- en slaapvertrekken te desinfecteren. In de aromatherapie wordt het gebruikt om de antiseptische kwaliteiten, bloedstelpend en helende eigenschappen bij wondjes, kloven, huidontstekingen, verkoudheid, keelontstekingen, spijsverteringsklachten, en het bestrijden van hoofdpijn. Bij nerveuze spanningen kan benzoë gebrand worden om hart en bloedsomloop te versterken en te verwarmen.
Het hars was een ingrediënt van de wierook die men in de middeleeuwen gebruikte om heksen te verjagen. Ook werd de hars hoog gewaardeerd in kloosterbalsem, die als inhaleermiddel gebruikt werd bij hoest en bronchitis.
Benzoë wordt in het Verre Oosten gebruikt als wierook en medicijn. In China voor ademhalings- en urinewegklachten. In het oude Griekenland en Rome was de poedervorm van de gomhars populair als aromatisch fixatief in potpourri’s. In het Middeleeuwse Europa werd hij “gom benjamin” genoemd en werd bekend als sleutelingrediënt van “kloosterbalsem” . Het werd aangebracht op pijnlijke, gebarsten huid en voor ademhalingsmoeilijkheden verdampt en ingeademd.
Benzoë resinoïde of resin absolue wordt uit de ruwe benzoë bereid door oplosmiddelen te gebruiken, benzeen en alcohol. Er wordt ook in kleine hoeveelheden een echte absolute geproduceerd.
Ze bevat 20% benzoëzuur en maar heel weinig etherische olie.  Ze wordt vooral in de parfumindustrie gebruikt, in de farmaceutische industrie en in de tandheelkunde om tandvleesontsteking te behandelen en in de kleurstofindustrie (Anilineblauw). De resinoïde en de absolute worden als fixatief en geurcomponent gebruikt in zeep, cosmetica, toiletartikelen en parfum, speciaal de Siam benzoë. Beide typen worden gebruikt in voedingsmiddelen, alcoholische dranken en frisdranken.Styrax benzoin
Vroeger werd het veel gebruikt voor het sublimeren van benzoëzuur, een conserveermiddel, dit wordt heden bijna alleen nog synthetisch verkregen. Meestal is de hars opgelost in ethylalcohol en dan is het product niet erg bevredigend. Beter is het product als het in houtalcohol is opgelost. Het kan ook gekocht worden in vaste vorm, dan kan men het smelten wanneer men het nodig heeft.
Benzoë werkt depigmenterend op de huid en kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij sproeten. De stroperige substantie is moeilijk te verwerken en kan het best met alcohol worden verdund. Au bainmarie verwarmen en 1 deel benzoë op vier delen alcohol van 96%. Schudden tot een algehele oplossing. 

Enige andere soorten:
     Styrax macrotyrsus – Styrax Vietnam
     Styrax paralleloneurus (Perkins)  - Indonesische benzoë, Inheems Sumatra, Java.
     Styrax tonkinesis – Siam styrax/benzoë.
     Styrax subdenticulata – Penang benzoë.
     Styrax Pearcei var. bolivianus – Estoraque of Benjui uit Zuid Amerika.

Werkzame bestanddelen van zuivere benzoë zijn ondermeer:
Sumatra benzoë: voornamelijk coniferyl cinnamaat en sumaresinolzuur met benzoëzuur tot 18%, cinnamylzuur tot 20%, sumarisinotannol, benzoresinol en sporen van 1% styreen, styrol, styracin, phenypropylcinnamaat, vanilline en benzaldehyde, met een karakteristieke geur.
Siam benzoë: voornamelijk coniferylbenzoaat 65-75 %, p-coumarylbenzoaat 10-15%, cinnamyl cinnamaat (styracine) 0.-6% benzoic acid 12%, siaresinolic acid 6% en vanilline 0.3%, styrol, benzoresinol en cinnamyl benzoaat. Puur volledig oplosbaar in alcohol.
Ter vergelijk: bestanddelen van oplosextractie van de gomresin van David Stewart en E. Zimmermann.
Alcohol: benzoresinol – siaresinotannol.
Esters: 60-80%. Coniferylbenzoaat – cinnamylbenzoaat – cinnamyl cinnamoaat – propyl cinnamoaat.
Aldehyden: vanillione aldehyde.
Carboxylic acids: 10-20% benzoëzuur – cinnamic acid – hydroxyoleanic acid.

Werkzaamheid:   
Acne - adstringent -  antidepressief -  anti-inflammatoire -   antioxidant   -   antiseptisch, longen  -  artritis  -  astma  -  bevrieizngen  -  blaasontsteking -  bloedstollend  -  brandwonden -  bronchitis  - carminatief   -  celregenererend - cordiaal  - deodorant  - diuretisch  -    exceem -  expectorant  -    griep   -   hoesten   -   huidaandoeningen, huidverzorging, huidgenererend   -  jicht  -   kalmerende eigenschappen, voor hart en zenuwen   -   keelpijn -   kloven   -     kolieken  -  laringitis  - littekens - nervositeit, nerveuze spanningen  - ontstekingswerend   -   PMS  -  prikkelbaarheid  -  psoriasuis -  relaxant - reuma  - sedatief - slijmoplossend - snijwonden  -  stemverlies - stimulerend  - stress  -  verkoudheid   -  witte vloed -  wondhelend.
Goede olie bij mentale overspannenheid. Versterkende olie voor de longen in combinatie met eucalyptus en tijm. De grootste kracht is gelegen in het relaxerende effect op het centrale zenuwstelsel bij geestelijke uitputting. Het stimuleert de pancreas en schijnt een controlerende werking te hebben op het bloedsuiker niveau.
Het geeft elasticiteit aan de huid en geneest wonden en is goed tegen roodheid, irritaties en jeuk. Bij depressies is het goed om benzoë te verdampen.
Benzoë werkt sterk stimulerend op het wortel chakra. Geeft fysieke kracht en energie en is tegelijkertijd kalmerend en rustgevend, te gebruiken bij kwaadheid en woede.

Inwendig:
stimulerend, kiemdodend, verwarmend, expectorant, diuretisch, doorbloeding-bevorderend, ademhalingsproblemen, verkoudheidsverschijnselen, dermatitis, eczeem. 3 Maal daags 1-3 druppels mengen met honing en oplossen in warme melk of kruidenthee.

Combinatie:
bergamot, cipres, citroen, copaivabalsem, gember, geranium, jasmijn, jeneverbes, koriander, limoen, litsea, mirre, palmarosa, pompelmoes, roos, sandelhout, wierook en andere specerijenoliën.

Geestelijk:
op het psychologische vlak vinden we een parallel met de fysieke eigenschappen van benzoë, met name: verwarmend, kalmerend, troostend, verzachtend en stimulerend. Goed voor mensen die bedroefd zijn, eenzaam, depressief of angstig..
Benzoë maakt alles zacht wat hard is. Het maakt een mens minder kwetsbaar en is weldadig bij nerveuze depressies, stress en prikkelbaarheid.
Je kunt de olie gebruiken als je behoefte hebt aan meer energie en grotere fysieke kracht. Ook heeft de olie een kalmerend en rustgevend effect. Hij is bijzonder geschikt voor het verdrijven van kwaadheid.
Geeft rust en vrede aan hen die mentaal overspannen zijn. Zuivert de sfeer van negatieve gedachten, geeft energie, is opwekkend en euforiserend.
Energiebevorderend en rustgevend bij intellectuele arbeid.

Styrax benzoin

Contra indicatie:
niet toxisch, niet irriterend, veroorzaakt mogelijk overgevoeligheid. Niet gebruiken op een gevoelige huid, of de verdunning aanpassen. Uittesten in de binnenkant van de elleboog. Overdoseren kan overgeven veroorzaken. Kan dermatitis veroorzaken bij gevoelige personen.

Veiligheid: MSDS
Cas.no 8024-01-0. Er zijn veel verschillende cas no. afhankelijk van de samenstelling.
Styrax benzoin resinoide. Vlampunt 100 graden C.
Xi-Xn-N: irritant voor ogen en huid, mogelijk allergeen, dermatitis.
Cas no.: 9000-72-0. Vlampunt 100 graden C.
Cas no.: 8046-19-3. Vlampunt 93,3 graden C. Styrax vloeibare resin. Soortelijk gewicht: 1-1.115.

Toepassingen:
*hoesten bij kinderen: 10 dr. benzoë en 10 dr. mandarijn mengen met 50 ml. basisolie, hiermee borst en rug meermaals inwrijven.
*bij premenstrueel syndroom: 6 dr. benzoë,  4 dr. sinaasappel en 2 dr. lavendel mengen met een beetje melk, room of een lepeltje honing. Dit toevoegen aan een warm bad en 15-20 minuten baden.
*bij nervositeit, stress: 10 dr. benzoë, 10 dr. mandarijn en 15 dr. lavendel mengen met 50 ml. jojoba- of amandelolie en hiermee het lichaam licht masseren.


Bron: E. Zimmermann Aromatherapie für Pflege- und Heilberufe p.115.
          David Stewart. The chemistry of eseential oils made simple. P.550.
          Botanical.com A Modern Herbal by Mrs. M. Grieve.
          Herbdata New Zealand. Benzoinum Monograph of the U.S.D.1926 by Ivor Hughes.
          Benzoë: Styrax benzoin: home.scarlet.be/jantje.
          USDA GRIN Taxonomy for plants Styrax benzoin Dryand.
          Benzoin gum – Styrax benzoin. Herbs2000.com
          www.bojensen.net. Styrax benzoin. Sumatra en Siam.
Foto:  www.lotusoils.co.nz
          www.eoco.org.uk

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007

 


Previous page: Spartium junceum
Next page: Syringa vulgaris