Print This Page

Tanacetum balsamita

 


TANACETUM BALSAMITA L.                    -                                          BALSEMWORMKRUID
Familie:
Asteraceae/compositae.
Synoniemen: Balsamita major Desf.
                      Balsamita major Desf. Var. tanacetoides (Boiss.) Moldenke
                      Chrysanthemum balsamita (L.) Baill., non L. Tanacetum balsamita
                      Chrysanthemum balsamita (L.) Baill. Var. tanacetoides Boiss.
                      Pyrethrum majus (Desf.) Tzvelev.
Er wordt een volatiele olie geproduceerd van de bladeren – stengels – bloemen.

In de 17e eeuw bereikte het gewas Amerika. Culpeper schreef in zijn kruidenboek: “Balsemwormkruid is zo’n ongelooflijk algemene plant, dat hij haast in elke tuin te vinden is. Het
is daarom onnodig er een beschrijving van te geven”. In ons land is het gewas niet inheems. In 20 jaar tijd is het gewas hier een paar maal van wetenschappelijke naam veranderd: van Chrysanthemum in Balsamita en toen in Tanacetum. In de Middeleeuwen werden de muntachtig aromatische bladeren en bloemen gebruikt om bier op smaak te brengen. In het Engels werd de plant alecost (pittig kruid voor bier) genoemd. Ale is bier en cost komt van het Griekse kostos, dat kruidig betekent. Al sinds de veertiende eeuw toegepast als kruid en medicijn, in de soep en als wondreinigingsmiddel.

Houdt van droge grond en komt voor in Europa en Azië. Dit kruid heeft zilvergroen blad, eirond, spits en gekarteld. Bloeit met gele schijfbloempjes, soms met witte straal bloemen, van september tot oktober. De bloemen zijn hermafrodiet (mannelijke en vrouwelijke lorganen) en worden bestoven door insecten. Groeit in half-schaduw of volle zon, in goed gedraineerde zand-, leem- of zware gronden.
Tanacetum balsamitaDe bladeren kunnen in de keuken worden gebruikt en geven een scherp smaakje aan salades, soepen, wildvullingen, vruchtencakes en hebben een pepermuntsmaak. Voordat hop werd gebruikt werden de bladeren gebruikt om het bier helder te houden en smaak te geven. De bladeren zijn verzachtend, ontsmettend en conserverend, antiseptisch, adstringent, digestief, laxatief. Medicinaal wel gebruikt bij lever en gal klachten. Een zalf wordt gebruikt bij insectenstenken/-beten en verbrandingen.
Thee kan gedronken worden en verlicht verkoudheid, catarre, maagklachten en krampen. Het drankje schijnt de spijsvertering te bevorderen.
In potpourri’s versterken de bladeren de geuren van de andere kruiden.
Ook werd de thee in de volksgeneeskunde gedronken om bevallingen te vergemakkelijken. Het kruid bevat etherische olie en bitterstoffen. Het kruid weert motten uit de klerenkast.

Werkzaamheid:
Adstringent - anthelmintisch - antibacterieel – antipyretisch - digestief – insecticide - laxatief – urinewegproblemen/-ontstekingen – waterzucht. Verder gebruik: kruiderij, smaakstof in bier, thee substituut, potpourri.Tanacetum balsamita

Werkzame bestanddelen:
Olie uit Noord Iran. Hydrodestillatie. Opbrengst: bladolie 0.25% - bloemolie 0.15% - stengelolie 0.05%.
Hoofdbestanddelen bladolie: bornylacetaat 47% - pinocarvon 27.1% - kamfer 9.3% - terpinoleen 5.4%.
Hoofdbestanddelen bloemolie: bornylacetaat 55.2% - pinocarvon 34.2% - kamfer 2.8% - terpinoleen 2%.
Hoofdbestanddelen stengelolie: bornylacetaat 49.2%  - pinocarvon 28% - kamfer 9.5% en terpinoleen 6%.
Verder werd in de olie gevonden: borneol – isoborneol – a- en b- pineen – carvon - campheen – limoneen – tanninenzuur.
 Ter vergelijk: olie uit Spanje, Guadalajara.
Hoofdbestanddelen: carvon 51.5% - 41% - 56.9%. Kleine hoeveelheden b-thujon (9.8% - 12.5% - 12.1%) – t-dihydrocarvon – c-dihydrocarvon – dihydrocarveol isomeer – c-carveol – t-carveol.
 Ter vergelijk: Liber Herbarum II.
Iso-borneol – L-kamfer – L-carvon – 1,8-cineol – aq-pineen – b-pineen – borneol – tanninen – campheen – limloneen – etherische olie.

Contra indicatie:
Het kruid bevat gifstoffen. Thee bijvoorbeeld met mate gebruiken. Niet voor zwangere vrouwen.

    Tanacetum balsamita  Tanacetum balsamita  Tanacetum balsamita  Tanacetum balsamita  Panacetum balsamita


Bron: USDA Plants profile Tanacetum balsamita L.
          JEOR. Chemical constituents of essential oil of Tanacetum balsamita L. ssp. balsamitoides
          (Schultz-Bip.) Grierson uit Iran. Sept./okt. 2005 by Jaimand, K,; Rezaee. M.B.
          ISHS. Tanacetum balsamita L. A medicinal plant from Guadalajara. M.J. Pérez-Alonso, A.
          Velasco-Negueruela, A. Bursaco.
          Liber Herbarum II. Erik Gotfredsen Chrysanthemum balsamita L.
          Plants for a future database: Tanacetum balsamita L.
Foto: www.nyborg-blomster.dk
         www.linnaeus.nrm.se
         www.de.wikipedia.org (en., fr.)
         www.stewo.no
         www.fourlangwebprogram.com

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007 
 


Previous page: Tanacetum annuum
Next page: Tanacetum cinerariifolium