Print This Page

Tanacetum cinerariifolium

 


TANACETUM CINERARIIFOLIUM (Trev.) -     WORMKRUID/ DALMATISCHE PYRETHRUM
Synoniemen:
 Chrysanthemum cinerariifolium (Trev.) VisTanacetum cinariifolium
                       Chrysanthemum turreanum Vis.
                       Pyrethrum cinerariifolium Trev.
                       Pyrethrum willemoti Duches.
Familie: Asteraceae/compositae. Inheems in Europa. Medicinaal noch culinair gebruik.
Heeft veel zon nodig. Zuidoost Europa. Dit kruid heeft wit samengestelde bloemen met een geel hart en fijn verdeelde grijsgroene bladeren. De gedroogde bloemharten hebben een niet giftig, niet ophopend insecticide, het zogenaamde pyrethrum, dat gebruikt wordt tegen vliegen, mieren, kakkerlakken, wandluizen, vlooien en luizen bij huisdieren.
De werking van het extract was al bij de Romeinen bekend, zij noemden Pyrethrum :” Persisch insectenpoeder” en gebruikten het tegen luizen en vlooien. Gebruik in  de landbouw, fruit en groenten, in de houtbouw, voor sierplanten. In huishoudelijk gebruik tegen motten, beschermmiddel voor hout, insectenspray- en strips, verdamping, tegen vliegen, mieren en luizen.

Tanacetum cinariifoliumHabitat: rotsachtige gronden, gewoonlijk bij de zeekust. De plant is 50 cm hoog met een omtrek van 50 cm. Hij bloeit van juli tot september en de zaden rijpen van augustus tot september. De bloemen zijn hermafrodiet (mannelijke en vrouwelijke organen) en worden bestoven door bijen en vliegen. De plant is zelfbevruchtend. Groeit in goed gedraineerde zand-, leem of kleigrond, in de volle zon en is bestand tegen maritieme omstandigheden. In een vochtig klimaat sterven de planten dikwijls na het bloeien. Vermeerdering door zaad of deling. De plant heeft koude nachten nodig met temperaturen onder de 10ºC. Wordt geteeld in gematigde gebieden in Europa, Japan, Tasmanië. In de tropen in gebieden boven de 2000 meter in Kenia, Tansania, Zuid Amerika (Ecuador, Columbia) en Nieuw Guinea. De grootste afnemer is de USA.  Van de stof pyrethrine worden pyrethroide geproduceerd voor de insecten bestrijding.

Pyrethrumpoeder moet in alcohol worden opgelost, voor het met water kan worden verdund om in de tuin gebruikt te worden. Om geen nuttige insecten te doden moet het in de schemering in de tuin toegepast worden, omdat het ’s nachts ontbindt. De werkzame bestanddelen zijn giftig in een concentraat en als ze geëxtraheerd worden. Contact insecticide en de werkzame bestanddelen zijn cinerine en pyrethrine. Het poeder is ook schadelijjk voor vis en nuttige insecten, zoals bijen en hommels. Aanraken van de gedroogde bloemen kan huiduitslag geven. Pyrethrum als kruid wordt zelden medicinaal gebruikt. Recentelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de bloemhoofden zwak antibiotisch werken. De wortels zijn licht koortsdempend. Van Tanacetum cinariifoliumpyrethrum kan een aanvaardbaar biologisch insecticide worden gemaakt. Pyrethrine wordt gemaakt in de gele bloemhoofdjes. Andere stoffen zijn cinerine en jasmoline. Als ze in bloei staan leveren ze 1.22% pyrethrine en het minste 0.7% in de voorafgaande periode. De levende plant kan in de tuin gebruikt worden vanwege zijn insecticide eigenschappen, ook voor de planten die in de buurt staan.
Het actieve bestanddeel pyrethrine tast het zenuwstelsel van insecten aan en verlamt dit. Het is een contactgif, neurotoxisch voor insecten. De natriumkanalen in de zenuwmembranen worden geblokkeeerd. In China wordt de stof soms gebruikt als vermifuge. Het middel is niet giftig voor mens en dier en hoopt zich niet op in de lichaamsvetten zoals bijvoorbeeld DDT. Strooi het poeder van vermalen, gedroogde bloemen tussen de haren van uw hond of kat en luizen en teken zullen worden gedood. Verder doodt het middel vliegen, mugTanacetum cinariifoliumgen, mieren, bladluizen en spintmijten. Men kan het middel ook spuiten: 30 g poeder in 15 liter water en 30 ml. spiritus op de te verdelgen insecten spuiten. Onder zonlicht wordt de vloeistof inactief.
Dit kruid is wormdrijvend en een insecticide, vlooien en luizen.

Inhoudstoffen o.a. cinerine en pyrethrine. In de bloemen wordt crysantemin gevonden. Pyrethrine I en Cinerine I zijn esters van (+)-trans-chrysantmumzuur. Pyrethrine II en cinerine II zijn esters van (+)-trans-pyrethrinezuur. Chrysanthemumzuur is voor warmbloedigen relatief niet giftig.
Jaarlijkse wereldproductie wordt geschat op 20.000 ton. Hieruit kan 500 ton pyrethrine exztract van 50% worden geproduceerd. Teelt in Kenia, Tansania en nu vooral in Tasmanië.
Tanacetum cinariifolium
Contraindicatie: sommige mensen zijn extreem allergisch voor de plant. Langdurig contact met de gedroogde bloemen kan leiden tot allergische dermatitis, allergische rhinitis en astma. Giftig, ook voor nuttige insecten en zeer giftig voor vissen. LD50 voor ratten is oraal 584-900 mg/kg; bij opname door de huid 1500 mg/kg.


Bron: Plants for a future database: Tanacetum cinerariifolium Trev.
          USDA GRIN Taxonomy for plants: Tanacetum cinerariifolium (Trevir.) Sch. Bip.
          Wikipedia de.
          Dalmatische Insektenblume www.giftpflanzen.com. Chrysanthemum cinerariifolium.
Foto: www.commons.wikimedia.org
         www.jennyflowers.com
         www.zelena.blog.com
         www.btinternet.com
         www.dkimages.com

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007 

 


Previous page: Tanacetum balsamita
Next page: Tanacetum parthenium