Print This Page

Thymus vulgaris

 


THYMUS VULGARIS L.                                     -                                    TIJM, ECHTE.    
Familie:
lamiaceae, labiatae. Gebruikt deel: bladeren en hele plant.
Synoniemen: Thymus aestivus/ilerdensis/webbianus/valentianus – Tijm/gewone/ Thymus vulgaristuintijm/rode/witte.

Gehalte etherische olie 3%, (Extreme waarden zijn van 0,5% tot 7%, afhankelijk van de omstandigheden) voor 1 kg essence 30-35 kg bloeiend kruid.
Er wordt ook een oleoresin geproduceerd. Dit is een groen tot bruingroene visceuze pasta oleoresin die vloeibaar wordt bij 50 graden C. Bevat ongeveer 10% volatiele olie. Thymus vulgaris is een halfheester, aromatisch en groen blijvend, van 20-30 cm hoog, geliefd bij bijen. Hij is rijkvertakt, heeft houtige stengels, aromatische kleine, spitse, middelgroene blaadjes en lila bloemen in de zomer.
Tijmhoning is goed bij keel- en luchtwegenproblemen.
Bij de thymus vulgaris L. moeten we een onderscheid maken in de navolgende chemotypen: 1. die met overwegend thymol (thymus c/type thymol). 2. een ander chemotype met voornamelijk linalol, dat zeer zacht is, niet irriterend en geschikt om zelfs jonge kinderen mee te behandelen en 3. thymus c/type thuyanol IV, een zeer sterke antivirus olie en anderen, zie verderop.
  borneol
  carvacrol
  citral
  geraniol
  linalol (dit is de meest veilige tijm).
  paracymeen
  thuyanol en
  thymol.
Allen hebben zij hun specifieke werking.
Alle tijmvarianten met een hoog percentage aan thymol/carvacrol worden wel rode tijm genoemd en de tijmsoorten met een hoog gehalte aan alcoholen worden zoete of gele tijm genoemd.

Familie Labiatae, een van de grootste plantenfamilies, met: anijs, basilicum, citroenmelisse, hysop, marjolein, melisse, munt, oregano, rozemarijn, muskaatsalie, bonenkruid, patchouli. De Thymus vulgaris is de echte tijm. Een ondersoort met, de grote wilde tijm is Thymus pulegioides en de wilde tijm is Thymus serpyllum. Thymus vulgaris
Gebruikt in de keuken, farmacie, aromatherapie en parfumerie, vooral de ondersoort citriodorus. Het is een kleine heester met roze of lila bloemetjes. De tijmgeur is echter niet afkomstig van de bloemen, maar van het blad. Er zijn vele ondersoorten, met verschillende geuren: komijn, gebruikt in de oosterse keuken, citroengeur in de parfumerie en in vruchtensalades en kipgerechten.
Tijm is een uitstekend antiseptisch middel en wordt verwerkt in lotions en zeep tegen acne. Tonics op basis van tijm activeren het zenuwstelsel. Gorgeldrank bij keelontstekingen. Toegevoegd aan tandpasta is het een middel om tanden en tandvlees te reinigen.

Volgens een legende is tijm ontstaan uit de tranen die de schone Helena plengde. De Egyptenaren en Etrusken balsemden hun doden ermee. De Grieken brandden het op hun altaren, als wierook of thumon, maar gebruikten het ook in de keuken, evenals de Romeinen. Bij de Romeinen was tijm het symbool van moed en dapperheid en soldaten namen een tijmbad voordat ze naar het slagveld gingen. Tijdens de kruistochten gold dit nog en de edelvrouwen borduurden een takje tijm op de mouwslippen van hun ridders. De bijnaam Roomse kwendel is ontstaan omdat de monniken hem voor het eerst gebruikten. In Oostenrijk en Zwitserland was het een duivelverjagende plant. De planten moesten op de eerste zondag na Pinksteren in stilte worden geplukt. Tijdens het naar huis lopen mochten ze niet in de buurt van water komen. Als aan deze voorwaarden was voldaan, dan beschermden ze huis en stal, mensen en dieren. Als er onder de tijm een pad had gezeten, werd deze kracht weer teniet gedaan, want padden werden geacht een giftige adem te hebben. Afkomstig uit zuidelijk Europa, verbouwd als keukenkruid en geneeskruid. Wilde tijm of kwendel, wordt gevonden langs wegbermen, langs dijken, op droge zonnige plaatsen en op heidegronden. Uit de bloemen, stengels en bladeren produceert men de kwendelolie die in de parfumindustrie wordt gebruikt. De hele plant geurt aromatisch. Het bloeiende kruid wordt verzameld van mei tot september.
De naam komt van “thymos” wat parfumeren betekent. Er wordt ook wel beweerd dat tijm is afgeleid van het Griekse woord voor moed, omdat het kruid zo stimulerend en versterkend is. Tijdens de middeleeuwen gold het als symbool van moed. Tijm wordt al sinds onheugelijke tijden voor medische doeleinden gebruikt. Karel de Grote stelde het telen van dit kruid in de middeleeuweThymus vulgarisn verplicht. Het stamt uit het Middellandse zeegebied en werd door de monniken uit Italië via Duitsland naar Nederland gebracht. Het groeit nu overvloedig in Italië, Frankrijk, Spanje, Marokko, Turkije, het GOS, China en Midden Europa. De Egyptenaren kenden reeds de antiseptische en conserverende eigenschappen van tijm. De Romeinen gebruikten tijm als smaakmaker bij kaas en likeuren. Werkt goed tegen schimmels, papier wordt er door beschermd. Het sterk aromatische kruid helpt bij het verteren van spijzen en bevordert de eetlust. Staat vooral bekend als slijmoplossend middel, maar heeft ook een krachtige antibacteriële- en schimmelwerende werking. Versterkt het afweersysteem en werkt ontsmettend bij infecties aan de luchtwegen, urinewegen en de huid. Ze geldt als intelligentie stimulerend en ondersteunt geestelijke concentratie.
In de aromatherapie wordt vooral de thymus vulgaris gebruikt.
Voorzichtig: Tijm olie brandt op de huid, dus nooit onverdund gebruiken
Ook niet gebruiken bij verhoogde bloeddruk.
De olie wordt gewonnen door waterdampdestillatie onder lage druk van de bloeiende planten. Rode tijm wordt verkregen door stoomdestillatie van het gedeeltelijk gedroogde kruid en is zoals de naam zegt rood van kleur. De olie heeft een kruidige bijna stekende geur. Witte tijm is een gerectificeerde olie met een frisse kruidige geur. Rode tijm olie, serpolet uit wilde tijm, thymol en carvacrol type oliën bevatten allemaal grote hoeveelheden giftige fenolen (carvacrol en thymol). Witte tijm is geen “complete” olie en vaak versneden. Citroentijm en linaloltypes zijn in het algemeen minder giftig, niet irriterend met minder mogelijkheid tot overgevoeligheid, veilig voor gebruik op de huid en bij kinderen vanaf 12 jaar.
Tijm is een kruid uit de lipbloemigen familie. De olie wordt tweemaal gedistilleerd om irriterende stoffen uit de plant te verwijderen. De tijm met roze bloemen schijnt een betere olie tThymus vulgarise leveren dan die met witte bloemen.
In Frankrijk wordt ook een absolue geproduceerd door oplosextractie, voor het gebruik in de parfumerie.
Carvacrol en thymol worden dikwijls uit de plant geïsoleerd en in de farmacologisch industrie gebruikt.
Door recente laboratoriumproeven werd bevestigd dat tijm de vermenigvuldiging van bacteriën gekweekt in vleesbouillon tegenhield. Bij kamertemperatuur bleef de bouillon drie dagen goed. Zonder tijm 1 dag bij 20 graden Celsius.
Tijm stimuleert de productie van witte bloedlichaampjes, waardoor de weerstand van het lichaam tegen infiltrerende organismen wordt verhoogd. Het stimuleert de bloedsomloop en helpt lage bloeddruk te verhogen. Stafylococcen dodend, zelfs bij zeer hoge verdunning.
Gedurende de winter is het phenolgehalte van de tijm laag (bijna alleen thymol) met als gevolg een zwakker aroma. In de zomer is het gehalte phenolen hoog, vooral carvacrol.

Andere soorten: er zijn  enorm veel soorten en cultivars.
     Thymus x citriodorus fragantissimus: een struikje van 40 cm hoog met lichtlila bloemetjes en zoet, geurig, blauwgrijs blad, citroentijm.
     Thymus camphoratus: kamfertijm, niet geheel winterharde groenblijvende vaste plant, met roze bloemen. Het blad geurt naar kamfer.
     Thymus azoricus: een decoratieve plant met losse zoden, mooi tussen tegels.
     Thymus cilicicus: cilicicustijm: selderijaroma, vormt losse zoden, decoratief.
     Thymus doerfleri: doerfleri tijm, niet geheel winterhard met mauveroze bloemen en dun, harig, grijs blad. Zodenvormer, zeer decoratief, in rotstuinen. Houdt niet van vocht.
     Thymus herba-barona: karwijtijm: winterhard, groenblijvende vaste plant. Roze tot purperrode bloemen. Donkergroen smal blad met een unieke karwijgeur. Goed bij allerlei tre braden vlees.
     Thymus pseudolanuginosus: wollige tijm. Winterharde, groenblijvende vaste plant. Mauveroze bloemen.
     Thymus pulegioides: grote tijm: winterharde, groenblijvende vaste plant. Mauveroze Thymus vulgaris
     bloemen. Groot blad, donkergroen en rond. Heeft een krachtig 
     tijmaroma. Goed keukenkruid en prima in hangmanden.
     Thymus pulegioides: breedbladige tijm, winterhard, paarsroze
      bloemen.
     Thymus nitidus:smal, heldergroen blad en lichtpaarse bloemen.
     Thymus odoratissimus: lang, los, slap, zoet, citrusachtig blad en roze 
     bloemen met een paarse kelk.

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007 


Previous page: Thymus serpyllum
Next page: Thymus vulgaris CT's