Print This Page

Valeriana officinalis

 

Valeriana officinalis


VALERIANA OFFICINALIS Linne/ - FAURIEI  –   VALERIAAN / PHU / ZENUWGOED / BALDRIAANWORTEL.
Familie:
valerianaceae. Gebruikt deel: wortelstokken. Frankrijk. Europa. West Azië. Op vochtige, vruchtbare grond, natte bossen.Valeriana officinalis
De etherische olie door stoomdestillatie uit de wortelstokken is een olijfkleurige tot bruine vloeistof, die naarmate hij ouder wordt, donkerder wordt, met een warm-houtige balsemieke muskusachtige geur.
Een absolue en een concrète door oplosextractie uit de wortelstokken is een olijfkleurige bruine viskeuze vloeistof met een balsemieke houtige bitter-zoete sterke geur.
Gehalte etherische olie 1-1,5%, voor 1 kg essence 100 kg gedroogde wortels.

Valeriaan is een hoog kruid tot 1,5 - 2 meter, met een holle stengel, geveerde bladeren en violet witte bloemen en korte zeer compacte wortelstokken. Hieruit groeien vlezige, vertakte uitlopers, die helder groene, diep ingesneden, geveerde bladeren dragen. Van juli tot september is de bloei. Het gebruikte deel is de wortelstok. Het komt voor in grote delen van Europa en in gematigd Azië. De plant groeit zowel in het laagland als in de heuvels en de berValeriana officinalisgen, in nat grasland, op taluds, in het struikgewas, moerasland, in sloten, langs beken en rivieren, op de oevers van rivieren en meren in de bossen en op rotsen. Valeriaan is overblijvend. De vertakkende wortels dienen als natuurlijke oeverbeschoeiing. De wortelstok bevordert de fosfaatafgifte van naburige planten. De compactheid van de kluit maakt het oogsten moeilijk. Voor geneeskundig gebruik wordt valeriaan gekweekt. Uit de wortelstokken bereidt men de valeriaantinctuur.  Het Latijnse valere betekent gezond zijn en officinalis betekent: van de apotheker. Wordt soms wel de tranquillizer van de natuur genoemd: een kalmerend zenuwmiddel zonder de bijwerkingen van vergelijkbare reguliere medicijnen. In de wortels bevinden zich de zogenaamde iridoïden, de valepotriaten, die het zenuwstelsel reguleren. Er zit 1,5% valepotriaten in de olie. Deze stoffen zouden ook voorkomen in de jatamansi. Het kruid bevat etherische olie, isovaleriaanzuur, looi- en slijmstoffen.
Valeriaan heeft een onmiskenbare, onaangename geur en werd door Galenus phu genoemd. De geur van de gedroogde wortels is aantrekkelijk voor katten. Plinius noemde valeriaan als middel bij krampen van nerveuze aard. In de zeventiende en achttiende eeuw werd valeriaan beschouwd als middel tegen epilepsie.Valeriana officinalis

Reeds in de vroege geschiedenis was het kruid een beproefd rustgevend middel. Valeriaan stond in het hoge noorden in hoog aanzien. Hij zou de Noorse god Balder gewijd zijn (baldriaan), maar volgens andere lezingen werd hij naar de arts Plinius Valerianus (23-79 na Christus) genoemd of de naam werd van het Latijnse “valere”, gezond zijn, afgeleid. Al in de vierde-vijfde eeuw voor Christus werd valeriaan intensief als geneeskrachtig kruid gebruikt. In de Middeleeuwen schreef men het kruid krachten toe die jicht en pijn in de zij konden genezen en heksen en demonen kon afweren. In de 16e eeuw werd het echter hoofdzakelijk als parfum gebruikt. De wortels van de plant oefenen een merkwaardig sterke aantrekkingskracht uit op katten en worden wel in kattenspeelgoed verwerkt. De olie wordt uit Valeriana officinalisde wortel gedestilleerd, heeft een zoete modderige geur en brengt een mens weer in contact met de aarde. Werkt zeer kalmerend bij spanningen.

In deze tijd dienen valeriaanverbindingen in de eerste plaats als kalmeringsmiddel bij nervositeit, prikkelbaarheid, onrust, hartkloppingen, hysterie en bij overwerkte toestanden, evenals bij nerveuze slapeloosheid. Vanwege de krampontspannende en kalmerende werking wordt valeriaan gebruikt bij kramptoestanden in het maag-, darmkanaal, bij koliekachtige pijnen, diarree en opzwellingen. Het kruid is werkzaam bij hoofdpijn, spierkramp, ingewandsstoornissen en wordt laatselijk gebruikt voor wonden, zweren, eczeem. Gecomposteerde bladeren zijn rijk aan mineralen. Laboratoriumonderzoek heeft uitgewezen dat er werking is tegen tumoren.
Wordt gekweekt in Polen, Rusland, China, Frankrijk, Hongarije.
Valeriana wallichii: alle delen van dit kruid uit de Himalaya zijn werkzaam bij malaria en keelklachten. Wordt gebruikt in de Ayurveda.

Werkzame bestanddelen:  bornylacetaat en isovaleraat met caryophylleen, pinenen, valeranon, ionon, eugenyl isovaleraat, borneol, patchoeli alcohol en valerianal, valerotriaat, (dit is een complexe groep chemische stoffen die een remmende werking op tumors bezitten), Valeriana officinalisborneol, alkaloïden als valerine en chatinine (alleen in verse toestand), looistoffen, hars en etherische olie (0,5-1%). Werkt door combinatie van de stoffen: bij een geprikkelde toestand van het zenuwstelsel, bij slapeloosheid en hartkloppingen.
Zuren: hiervan zijn er 17 bekend. Aan de isovaleriaanzuren en de valerinezuren wordt een bijzondere werking toegeschreven. Één van de vele valeriaan-actieve stoffen is de drager van de kalmerende werking. Welke staat nog niet vast. Bij de totale werking zijn de etherische olie en het alcaloïde methylpyrrylketone betrokken,  welke laatste een sterke verlaging van de prikkelbaarheid van het centrale zenuwstelsel veroorzaakt, evenals het valerinezuur, dat bovendien een krampontspannende werking heeft. Experimenteren met valeriaanwortel wordt afgeraden, omdat bij een te hoge dosis zware hoofdpijnen en tremoren kunnen optreden en te lang achter elkaar innemen kan verslavend werken. Ook de geur is kwalijk te noemen.

Ter vergelijk: bestanddelen, stoomdestillatie van de wortelstokken van E. Zimmermann - David Stewart - Shirley and Len Price.
Valeriana officinalisMonoterpenen: a-pineen - b-pineen - (-)-campheen - limoneen - azuleen - a-fencheen - b-myrceen - b-phellandreen - a-terpineen - a-terpinoleen.
Monoterpenolen: a-terpineol - borneol - geraniol.
Sesquiterpenen: d-cadineen - vitiveen - a-farneseen - valerazuleen
Sesquiterpenal: valeranal
Sesquiterpenolen: germacrenol - viterol - valeranol.
Sesquiterpeen lactonen: actinidine - valerianine.
Ketonen: valeranon - methyl--2-pyrrol keton.
Esters: bornylacetaat - bornylisovaleraat - eugenylisovaleraat - myrtenylacetaat - bornylformaat - bornylbutyraat.
Oxiden: maalioloxide
Zuren: isovaleriaanzuur - valerinic acid - chlorogenic acid - malic acid.

Verder komen in de plant nog voor:
Allo-aromadendreen – a-curcumeen – a-fencheen – ar-curcumeen – b-bisaboleen – b-caryophylleen – b-cubebeen – b-elemeen – b-ionon  – g-cadineen -  a- en b-pineen – a-Valeriana officinalisterpineen – a-terpineol -   chlorogeenzuur – cycloartenol – d-cadineen – geraniol - d-limoneen – elemol – g-linoleenzuur – iso-borneol – p-cymeen – p-coumarinezuur – p-cymol – sabineen – terpinoleen -  ascorbinezuur – asparaginezuur – azuleen – baldriaanzuur – baldrinal – b-myrceen – b-phellandreen – bisobolol – borneol – borneolacetaat – bornylacetaat – bornylester – carvacrol – carvon – azijnzuur – tanninezuur – isovalerinezuur – koffiezuur – campheen – ledol – limoneen – linolzuur – mierenzuur – myrceen – myrtenol – organische zuren – palmitinezuur – thymol – valeriaanzuur – appelzuur – e.a. waaronder vitaminen, mineralen, slijmstoffen, suikers, sucrose, zetmeel, enz.

Werkzaamheid:
Aderkrampen  -  analgetisch, mild  -   anthelmintisch  -  anticonvulsant  -  antidepressief  -  antidoot -  antiroos   - antispasmodisch  -  anxiolytisch   -   angst/stress -  bactericide -   bloedaandrang (congestie) - bloeddrukverlagend   -   diuretisch   -   duizeligheid    -   eczeem  -   hartkloppingen  -  hartproblemen  -   hoesten   -   hoofdpijn -  huidverzorgend/-regenererend - hypnotisch   -   krampen    -  maagklachten / maagproblemen – migraine  -   neurasthenie - nervositeit/spanningen/onrust  - overgangsklachten, nerveuze   -  regulerend – sederend  -   slaapmiddel  - slapeloosheid, nerveuze - psychische vermoeidheid - spasmolytisch   -   stimulerend  -  stomachisch -  wormdrijvend  -   zenuwontspannend  -  zenuwpijn -  zenuwversterkend  -  zenuwziekten.
Kalmeert het centraal zenuwstelsel en is een spierontspanner. Valeriaanverbindingen dienen als kalmeringsmiddel bij nervositeit, prikkelbaarheid, onrust, hartkloppingen, hysterie, opwinding, slapeloosheid. Krampontspannend en kalmerend bij koliekachtige pijnen, diarree, opzwellingen en krampen in maag- en darmkanaal.
HomeopathiValeriana officinalis, rubrasch gebruik bij maagklachten – nerveuze spanningen – slapeloosheid – darmproblemen.

Combinaties:
Valeriaan is goed te combineren met cederhout, costus, den, eikenmos, lavendel, mandarijn, patchouli, petitgrain, pomerans, pompelmoes, rozemarijn, sinaasappel.

Geestelijk:
helpt om angsten te overwinnen. De olie maakt dapper en standvastig. Wel met mate gebruiken.

Contra indicatie:
Allergische reacties zouden kunnen voorkomen, echter weinig bekend. Niet bij baby’s en kinderen en niet op een gevoelige huid. Langdurig gebruik kan verslavend werken. Het kruid in de vorm van thee gebruikt kan bij overdosering en langdurig gebruik bijwerkingen geven zoals hoofdpijn, misselijkheid, hartkloppingen.

Toepassingen:Valeriana officinalis
*bij nervositeit: 7 druppels valeriaan en 3 druppels lavendel mengen met een beetje melk, room of een lepeltje honing. Dit toevoegen aan een warm bad en 20 minuten baden.
*bij nerveuze stoornissen: 15 druppels valeriaan en 10 druppels pomerans mengen met 50 ml. amandelolie. Hiermee het gehele lichaam licht masseren.
*verdampen: 6-10 druppels in de aromalamp geven rust bij stress en slapeloosheid.
In de slaapkamer 6 druppels valeriaan en 4 druppels pomerans zorgen voor een goede nachtrust.


Bron: Liber herbarum II
          nl.wikipedia.org
          Aromatherapy for health professionals Shirley and Len Price
          E. Zimmermann: Aromatherapie fur Pflege- und Heilberufe
          David Stewart: The Chemistry for essential oils made simple.
          Plantaardigheden.nl. Valeriaan
          Neerlands tuin: Valeriana officinalis
          Consumed: Valeriana officinalis
          Valeriaan: Obejctief.be
          Valerian root Amazing Nature Psychocative: Valeriana officinalis
          Valeriaan met e. gezondheid.be
          Daniëlle Houbrechts: Valeriana officinalis
          www.tuinkrant.com: Valeriana officinalis
          Inheemse wilde planten: Valeriaan
          Crop + Food research Mana Kai Rangahau: Valeriana officinalis
           Hernriette’d Herbal homepage: Valeriana officinalis
           Fytoatomatica: Valeriana officinalis.
Foto’s: www.nl.wikipedia.org (en., de., fr., it., es., hu.)
            www.commons wikimedia.org
            www.kuleuven-kortrijk.be

©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – 2008


Previous page: V
Next page: Vanilla planifolia