Print This Page

Pandanus o.-Santalum a.

 

PANDANUS ODORATISSIMUS/SANTALUM ALBUM         -            KEORA ATTAR
Familie:
Pandanaceae/Santalaceae.

Dit is een essentiële olie die verkregen wordt door hydo-destillatie van verse keorabloemen in sandelhoutolie. De kleur is geel, de geur krachtig, bloemig, lijkt op ylang ylang, maar is houtiger, zoeter en zachter door de sandelhout, dan de keora absolute.
India is het land van de attars: roos, motia (Indiase jasmijn), keora, vetiver, afrikaantje, enz.  De plaats Kannauj is het centrum van de attars in India en is er beroemd om. De plaats is de grootste consument van sandelhout in de wereld. Het is wat Grasse is voor de Franse parfumindustrie, alleen ouder. Kannauj produceert bijna alle bloemen attars terwijl in Jaunpur en Ghazipur de Chameli- (Jasminum grandiflorum) en Gulab attar (Rosa damascena) worden geproduceerd. De plaats ligt op de oevers van de Ganges en met vier andere rivieren in de buurt is deze streek uitermate geschikt voor de teelt en groei van bloemen en vetiver (Khus). De parfumindustrie daar gaat zo’n 5000 jaar terug.   

     Keora     Pandanus odoratissimus     Keora     Keora     Keora

Het basismateriaal voor de attar is de Ruh Kewda. In Orissa wordt ieder jaar 200 kilo Ruh geproduceerd tegen $ 7000 per kilo in vergelijk tot een goede attar $ 1500 - $ 1800 per kilo. De attar bevat 3-5% Kewda essence en de rest is sandelhout olie.
Voor de Ruh worden 5 verschillende destillatieketels gevuld met ieder 600 bloemen. Van deze bloemen worden drie destillaties gedaan. Aan ieder destillatie ketel worden drie ontvangers of condensers verbonden. De eerste (Agari) en de tweede (Pichari) destillatie leveren 10-12 kilo aromatisch water. De derde destillatie (Tigari) wordt met vloeibare paraffine soms een goedkope kwaliteit attar gemaakt of een niet te duur hydrolaat of hydrosol. Van de eerst twee destillaten wordt de Ruh gemaakt. Deze worden gekoeld en ’s avonds wordt het aromatische water in een destillatieketel gegoten, meteen afgesloten en verbonden met de bamboe pijp aan de condenser. Met gematigde warmte wordt 5-6 kilo destillaat verzameld in het condensatie vat, dat steeds wordt gekoeld en geroteerd terwijl vier tot 5 keer vers water wordt toegevoegd. Na een uur heeft men dan 5-6 kilo destillaat. Water en olie worden gescheiden en de olie opgevangen in een speciale trechter. Het resterende hydrolaat wordt gebruikt voor de volgende destillatie die volgende morgen begint. Ongeveer 1000 bloemen produceren 1 ons zeer potente Ruh Kewda en bevat sommige van de meest waardevolle topnoten die zelfs in een absolute niet zo gevangen kunnen  worden. Deze olie bevat naast de geur ook therapeutische eigenschappen en wordt door Ayurveda doktoren gebruikt voor de stimulerende en antispasmodische kwaliteiten.

Het attar proces wordt door enkele families uitgevoerd en gaat over van vader op zoon. Vroeger gebruikten de upper class en koningshuizen attar als persoonlijk parfum. Tegenwoordig wordt attar gebruikt in de tabaks- en snoepindustrie; als een persoonlijk parfum, vooral door Moslims omdat er geen alcohol in zit; toepassing in de farmaceutische industrie en de parfumindustrie, om kleren te parfumeren, lotions, haarolie, cosmetica, zeep en wierook. Een goede attar kost ongeveer $ 2000 per kilo.

Belangrijkste soorten attars zijn: van bloemen en van kruiden en specerijen, te weten: Chameli en Gulab, verder Kewra (pandanus odoratissimus), Motia (Jasminum sambac), Gulhina (Lawsonia alba) Mitti: verschilende aarde soorten van de oevers van de Ganges en andere rivieren gebakken en gedestilleerd en de crème de la crème Hina: een groot aantal bloemen, kruiden en specerijen samen, zoals saffron, ambergrijs, musk, agar, enz. Maken van deze attar kan wel een maand in beslag nemen.
De kwaliteit van de attar wordt bepaald door het aantal bloemen van 10.000, 15.0000, enz. De klant kan bestellen welke attar hij wil hebben. Meestal is het keora percentage in sandelhout 3-5%.
De Mughal keizers van India waren dol op de attars van bloemen, wortels, kruiden, specerijen, enz. in pure sandelhout olie. Waarschijnlijk gaat de kunst en het handwerk van de attars terug tot de Indus Valley Civilization zo’n 3300 jaar v. Chr. die een gebied omsloot van Pakistan en West India, delen van Afghanistan en Turkmenistan. De destillatie ketels die gevonden zijn uit die tijd lijken erg veel op de huidige nog in gebruik zijnde ketels. Dit is zeker ook gelegen in het feit van het gebruik van zeer eenvoudige uitrustingen met natuurlijke materialen, door de eeuwen heen: koper, bamboe, klei, katoen en gras en een waterbron. Zo trok men vroeger en trekt men nu nog, van plaats naar plaats, met de draagbare koperen ketels. De parfumeur moest naar het ruwe materiaal toe, aangezien de logistiek in India ontbrak. Ook nu nog is het dikwijls niet mogelijk om het bloemenmateriaal te vervoeren over lange afstanden. Ook kan dit niet vanwege het kwaliteitsverlies, vervluchtiging van de etherische olie, enz.
Voor de destillatie worden de groene bladeren afgesneden zodat de romige witte bloeikolven overblijven. De lange stekels worden in drie of vieren gedeeld en in de koperen ketel geplaatst met water met een 1:2 verhouding. De rand van de ketel wordt afgedicht met een strook klei en metalen deksel wordt daarin gedrukt en belast met stenen voor een goede afdichting. Verse bloemen worden nu langzaam gedestilleerd 10-12 uur onder lage druk. De aromatische moleculen stijgen op, door de bamboe pijp in de ontvanger of condenser. Deze wordt voortdurend rondgedraaid om het materiaal goed te laten absorberen in de olie en om de condenser koel te houden om de condensatie te bevorderen. Dit proces wordt 12-15 dagen herhaald.
In een goed geproduceerde attar zal de sandelhout noot in een zeer kleine mate voorkomen, of zelf helemaal niet. Die noot mag pas te voorschijn komen als de attar in de drogende fase is.

     Santalum album     Sandelhout    Santalum album    Santalum album    Santalum album

Werkzame bestanddelen:
Sesquiterpenen: a- en b-santaleen (sandelhout)
Sesquiterpenolen: santalol (sandelhout).
Fenolische ethers: methyl-b-fenyl ethyl ether (keora).

Werkzaamheid:
In de attar worden de eigenschappen van keora en sandelhout gecombineerd.
Afrodisiacum - antidepressief - huidverzorgend – parfum - pijnstillend (licht) – schimmelbestrijding - spierpijn - tonisch voor de huid – verzachtend.
De combinatie keora en sandelhout zorgt voor de huidverzorgende eigenschappen: tegen een vette huid, droge huid, ontstoken huid, oudere huid, gebarsten huid. De olie werkt als een vochtinbrenger. Ook de bloedcirculatie in de haarvaatjes en lymfen wordt verbeterd. De olie werkt versterkend op het bindweefsel en de huid. Toepassing tot 5% voor volwassenen. Baden 5-10 druppels in een emulgator. 

Combinaties:
Keora attar is een op zichzelf staand product met een dergelijke kwaliteit dat combinaties met een andere olie meestal niet aan de orde zijn. Men maakt een bewuste keuze voor een dergelijk kostbaar moeilijk aan te komen product.

Contra indicaties:
In normale doseringen is de olie non-toxisch, niet irritant en niet sensibiliserend. Hoge doseringen kunnen hoofdpijn veroorzaken. Voorzichtig toepassen. Allergische reacties en dermatitis komen zelden voor.

Zie het hoofdstuk Attars.

Bron:          Kewda-Orissa’s Fragrant Floral King by Christopher McMahon.
                   Gernot Katzer’s Spice Pages: Pandanus (Pandanus odoratissimus L.)
                   The Fragrance of greatness by Harpreet Kaur.
                   The medicinal uses of Attar by Qazi Shaikh Abbas Borhany.
Foto:  www.abc.net.au
Zie Santalum album en Pandanus odoratissimus.


©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007