Print This Page

Pandanus odoratissimus

 

PANDANUS ODORATISSIMUS L.f           -               KEWDA / KEORA / KETAKA / SCREW PINEPandanus odoratissimus
Synoniem:
Pandanus tectorius Parkinson.
Variaties:   Pandanus odoratissimus L.f. var. huensis (St. John) Stones
                  Pandanus odoratissimus L.f. var. sinensis (Warb.) Kanehira
                  Pandanus odoratissimus L.f. var. vietnamensis (St. John) Stones.
Familie: Pandanaceae. India, het land van verse bloemen, geuren en kleuren.
Absolue door oplosextractie van verse bloemen. Kleurloos tot lichtgeel, met een krachtige, scherpe geur, maar ook vriendelijk, fris, zoetig en bloemig, lijkt op de geur van roos maar dan fruitiger.

In de familie Pandanus hebben we 700 soorten bomen en struiken die voorkomen in tropisch Afrika, Noord Australië, en Eurazië geïntroduceerd op de Filippijnen, Maleisië, Hawaï, Melanesië, Polynesië, Micronesië  en gecultiveerd. Hier bloeit de plant niet en worden de bladeren gebruikt als smaakmaker voor rijst en ijs sorbets. De boom is 250 miljoen jaar oud en al eeuwen in gebruik op Hawaii, de Cook eilanden en tientallen andere eilanden in  de Pacific.
De Pandanus odoratissimus is een grote struik of kleine boom van 4-14 meter hoog en dezelfde dPandanus odoratissimusiameter, heeft een stevige stam, luchtwortels en bladeren tot 2 meter lang. Hij groeit in het wild in kustgebieden, rivieroevers, vijvers, kanalen, enz. en is gecultiveerd, van zeeniveau tot 700 meter. De stam is licht gekleurd met littekens waar de lange slanke, zeer scherpe bladeren zijn afgevallen. Hij heeft luchtwortels (groeien boven de grond), waardoor hij de bijnaam heeft van “de wandelende boom “. De stam groeit langzaam tot normaal 2-80 cm per jaar. De soort is tweehuizig, met aparte mannelijke en vrouwelijke planten. De mannelijke bloemen zijn geurig, klein, wit, hangend, in trossen, met grote witte opvallende schutbladeren. De mannelijke bloemen bloeien slechts een of twee dagen en verwelken in 3-4 dagen.
De vrouwelijke bloemen lijken op een ananas. Er is een enorme variatie in bladeren qua vorm en grootte tussen de verschillende species. De bladeren staan spiraalvormig in drie rijen, zijn donkergroen, 1-3 meter lang en 10-16 cm breed, in V- of Y vorm met kleine stekels van 1-3 cm. Ook de vruchten van de verschillende soorten hebben verschillende vormen en afmetingen. De vrucht is opgebouwd uit wigvormige vingerachtige vleesachtige stukken van 1-3 cm lang, die worden gegeten, ook weer in veel variëteiten. Bij het volwassen worden van de vrucht wordt de kleur van lichtgeel tot donkergeel, oranje en uiteindelijk oranje-rood. De zaden zijn ellipsvormig, langwerpig of ovaal 6-20 mm. lang, roodbruin van buiten en wit gelatineachtig van binnen. Sommige zaden van de Pandanus hebben een kokos smaak. De koot- of viKeorangervormige vruchten hebben een enorm verspreidingsgebied omdat ze door zeestromingen meegevoerd worden terwijl ze kiembaar blijven. De schors van de Pandanus is grijs, of roodbruin, glad of schilferachtig met karakteristieke littekens van bladerafval (cirkelvormig) en rijen stekels. Het wortelstelsel heeft dikke wortels die ontspringen uit het onderste gedeelte van de stam, luchtwortels die doordringen in de bovenste grondlaag. Sommige luchtwortels kunnen verticaal aan de boom hangen. De boom kan 50-80 jaar worden, onder de gunstigste omstandigheden zelfs ouder tot 100-150 jaar. Hij levert  20-25 jaar vruchten. Planten uit zaad leveren pas vruchten na 15 jaar. De planten uit stekken al na 4-5 jaar.

De plant heeft een aantal functies: windbreker, schaduw, trekt vogels aan en huisvest ze, gaat erosie tegen, beschermt voedseloogsten tegen zoute wind, verbetert de vruchtbaarheid van de grond, onderdelen worden gebruikt voor compost, levert vruchten, bladeren om te weven, wordt medicinaal toegepast, is een ornamentale plant in tuinen, gebruikt als afscheiding, schutting, levert voedsel voor varkens en paarden, trekt bijen aan, levert hout, er wordt touw van gemaakt, hij levert brandhout, verf, de vrucht is een belangrijk voedingsmiddel op talloze eilanden, de wortels leveren een zwarte verf, de stam levert resin en lijm om kano’s te breeuwen, de mannelijke bloemen worden gebruikt om kokosnootolie te parfumeren op Polynesië Pandanus odoratissimusen op de Cook eilanden wordt er met andere bloemen een uniek parfum van gemaakt, ook worden ze gebruikt in cosmetica, zeep, haarolie, om kleren te parfumeren, wierookstokjes, enz. Het hout van de vrouwelijke boom is zacht en wordt uitgehold en gebruikt als pijp om water te transporteren. De mannelijke boom is harder en wordt gebruikt in de bouw.

Een zeer verwante soort met slechts kleine verschillen is de Pandanus tectorius.
Hij bloeit van mei tot oktober met sterk geurende witte of gele bloemen, die opkomen vanuit de binnenste bladeren en heeft geen vruchten. De geurige bloemen worden hinano genoemd en is zeer aantrekkelijk voor bijen en andere insecten die de vrouwelijke bloemen bevruchten. De bladeren worden gebruikt om te vlechten: matten, hoeden, waaiers, manden, kano zeilen, tassen, als dakbedekking voor huizen en dieren verblijven, om dode mensen in te pakken.
De boom is economisch, cultureel en medicinaal zeer belangrijk voor de plaatselijke bevolking en levert veel materiaal op. Hij groeit wild en de tropische en subtropische Pacific en kan tegen droogte, sterke wind en zoute lucht. Vermeerdering uit zaad en stekken. Alle delen van de plant worden gebruikt. Het fruit en de bladeren worden gegeten. De stam en bladeren worden bij de bouw gebruikt en de bladeren om te vlechten en kransen te maken. Uit de bast en de bladeren worden vezels gehaald voor het fabriceren van manden en hoeden. Het blad wordt verder gebruikt als dakbedekking.
Men schat het aantal Keora of Kewda bomen in het district Ganjam op 3 tot 400.000 stKeorauks die 10.000.000 mannelijke bloeiwijzen opleveren waarvan attar, Ruh, hydrosol en absolue wordt gemaakt. Mannen en vrouwen snijden de bloemen los met lange haakmessen en dan worden ze zo snel mogelijk lopend of met een keur aan voertuigen naar de destillatieplaats gebracht om geen verlies van kwaliteit te hebben.

Jaarlijks kent men 3 oogstperioden: 30% van de oogst is in het hete seizoen, van mei/juni, 60% van de oogst valt in het regenseizoen van juli tot september en 10% van de oogst valt in het koude seizoen van oktober/november. Deze bloemen kunnen wel tot een halve meter lang worden en kunnen dan een gewicht bereiken van 4-6 ons. De boom produceert 30 tot 50 bloemen per jaar. De olie wordt gewonnen uit de mannelijke bloemen. De bloem wordt in het wild gevonden maar ook gekweekt, in India in de deelstaat Orissa. De opbrengst is miniem. De hele productie in India van de keora Ruh is ongeveer 200 kilo, tegen een prijs van $ 7000 per kilo. Een goede kwaliteit attar doet ongeveer $ 2000 de kilo. De attar bevat over het algemeen 3-5% Keora of Kewda en de rest is sandelhoutolie. Wordt in de parfumindustrie gebruikt als topnoot in dure bloemengeuren.
India kent vele exotisch geurende planten en die zijn heel belangrijk in de Indiase cultuur. Gewijd aan de goden Vishnu en Krishna, gehaat door Siva, die had gegokt met Parvati en alles verloren tot zijn kleren toe. Siva trok zich terug in een bos en werd ascetisch. Parvati volgde hemPandanus odoratissimus met de Ketaka bloemen in het haar en verleidde hem tot het breken van zijn geloften, waarop Siva de Ketaka bloemen en iedereen die ze droeg en offerde op zijn altaar vervloekte. De vrouwen dragen de bloemen en bladeren in hun haar. Al duizenden jaren gebruikt in medicijnen, parfums en cosmetica.

In India en Thailand wordt keora hydrolaat verwerkt in zoete gerechten. In de hele Pacific worden de bloemen gekauwd tegen constipatie.
Pandanus water, gedestilleerd van de mannelijke bloemen is zeer populair in Noord India en wordt hoofdzakelijk gebruikt om smaak te geven aan de zoetigheden die de bevolking maakt van melk en suiker, rijsttafels, Indiase kaas, en andere gerechten.
Medicinaal wordt in de volksgeneeskunde de hele plant gebruikt. De bloemen zijn bitter, demulcent, anodyne, een afrodisiacum en worden bij problemen van de huid en het hoofd gebruikt. Het stuifmeel en de schutblaadjes worden tot poeder verwerkt en gesnoven bij epilepsie. Het stuifmeel wordt gerookt in sigaretten bij keelpijn en andere keelproblemen. Een sap van de bladeren wordt ingezet bij reumatoïde artritis bij dieren. De bladeren zijn zuuKeorar, bitter, een afrodisiacum, depuratief, tegen lepra, syfilis, pokken, schurft, bij hartziekten en hersenproblemen. De wortels zijn bitter, zoet, zuur, thermogeen, emollient, depuratief, antiseptisch, cefaal, carminatief, deodorant, stomachisch, febrifuge, sudorifisch, wondhelend en tonisch in de behandeling tegen lepra, wonden, zweren, huidziekten, flatulentie, kolieken, koorts, diabetes, steriliteit, enz.

Werkzame bestanddelen:
Er zijn zo’n 85 componenten in de olie gevonden.
Monoterpenen: y-terpineen 3-5% - dipenteen
Monoterpenolen: terpineen-4-ol  15-20% -  linalol – a terpineol 8,4%.
Fenolische ethers: b-methylfenyl ethylether (pandanol) 60-70%. B-phenylethyl alcohol, ester: 2-phenylethanol.Verder benzylbenzoaat 11%, viridine 9%, germacreen 8,4%. Phenylethyl alcohol ePandanus odoratissimusn derivaten komen veel voor in bloemen (Frangipanni, roos). Oplosbaar in alcohol, niet in water.
            Ter vergelijk: olie uit India. Bron: CAB abstracts: Flavour and fragrance journal 2004 (Vol. 19) (N0. 5) 434-436.
GC en GC/MS. Hydrodestillatie van de bloeiende toppen en Kewda olie van de lokale markt: 85 en 59 componenten, 98,7 en 98,6% van de totale olie geïdentificeerd. Hoofdbestanddelen van de hydrodestillatie: 2-phenyl ethyl methylether 37.7% - terp;inen-4-ol 18.6% - a-terpineol 8.3% en 2-phenyl ethyl alcohol 7.5%. Van de lokale markt: 2-phenyl ethl alcohol 33.2% - 2-phenyl ethyl methylether 16.1% - benzylbenzoaat 11% - viridine 8.8% en germacreen B 8.3%.

Werkzaamheid:
Keora is in te zetten bij en heeft de volgende eigenschappen:
Antiseptisch - antispasmodisch – cosmetica - frigiditeit - huidverzorgend (droge en vette huid) – impotentie - krampstillend – pijnstillend – reumatische pijnen - spanningshoofdpijn -  spierpijn - stimulerend (licht) – waterpokken - wondhelend. De Ruh Kewda wordt in de Ayurveda gebruikt tegen reumatische pijnen, hoofdpijn, oorpijn, problemen aan de anaalgang.

Pandanus odoratissimus

Geestelijk:
De grote kracht van keora ligt op het psychische-emotionele vlak. Het is verfrissend, ontwakend, geeft inspiratie, stimuleert en activeert creativiteit. Keora kan gebruikt worden bij depressiviteit, angsten en bij meditatie.

Combinaties:
Keora heeft in de geurlamp een zoete en fruitige geur die goed te mengen is met talloze andere geuren zoals: bergamot - blue cypress – galbanum - lavendel – roos - sandelhout – scharlei – styrax – ylang ylang. De absolute wordt gebruikt in kamperfoelie, hyacint, lelie, sering, lelietje van dalen, narcis en roos.

CoKeorantra indicatie:
Niet gebruiken op een overgevoelige beschadigde huid. Bij normale doseringen: niet toxisch, niet irritant, niet sensibiliserend. De bloemen en bladeren kunnen dermatitis veroorzaken bij vrouwen en bloemisten (Behl et al. 1966)

 



Bron: Sorting Pandanus names: Pandanus odoratissims L.f. 
          Kewda-Orissa’s Fragrant Floral King by Christopher McMahon.
          BoDD: Pandanaceae – Screw-pine family. 
          Gernot Katzer’s Spice Pages: Pandanus (Pandanus odoratissimus L.)
          CAB ABSTRACTS: Flavour and fragrance journal 2004 (Vol. 19-no. 5) 434-436. By:
          Srivastava, Raina, S.K.; Ajai Kumar;
          Syamsundar, K.V.; Kahol, A.P.      
          Wikipedia eng. Pandanus. De.: Schraubenbäume.
          USDA GRIN Taxonomy for Plants: Pandanus odoratissimus L.f.
          Hawaiian Native Plant Propagation Database: Pandanus tectorius.
          Species profiles for Pacific Island Agroforestry: Pandanus tectorius.
          www.trraditionaltree.org
          The Goodscents company: Kewda absolute. 
          Pandanus Database of plants: Pandanus odoratissimus – Ketaka.
Foto:  www.212cafe.com
          www.windycityart.com
          www.uni-graz.at
          www.dkimages.com
          www.k12.hi.us
          www.bio.fiu.edu
          www.toptropicals.com
          www.anyasgarden.blogspot.com
          www.fourlangwebprogram.com
          www.biologie.uni-hamburg.de
          www.aoki2.si.gunma-u.ac.jp
          www.tropicaldesigns.com
          www.hinaadventures.com
          www.chekjawa.nus.edu.sg


©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007