Print This Page

Pistacia terebinthus

 

PISTACIA TEREBINTHUS L.                                 -                      TERPENTIJN / CORNICABRA
Synoniem:
 Pistacia mutica Raul. ex Boiss.
                  Pistacia terebinthina St.-Lag.
Familie: Anacardiaceae. Gebruikt deel: stoomdestillatie uit de ruwe oleoresin, dan gezuiverd. Pistacia terebinthusHet moet gezuiverd worden, omdat het viskeus is, gekleurd en zurig.
Gehalte aan etherische olie 7%, voor 1 kg essence 15 kg hars.

Oorspronkelijk werd terpentijn gewonnen uit de hars van de terpentijnboom. Deze groeit op droge plaatsen, ruige, rotsachtige plekken in het gehele Middellandse zeegebied. Van Marokko en Portugal naar het Oosten tot Turkije en Syrië en op de Canarische eilanden.
In het Oude Testament wordt de boom terebint genoemd en was een heilige boom.
Traditioneel werd de Pistacia terebinthus op de graven van de Armeniërs geplant.

Het is een sterk vertakte, 2-5 meter hoge en 5 meter brede heester uit de familie van de Pruikenboomachtigen. Het is een langzame groeier in de volle zon. De grijze stengels bevatten veel hars. De bloemen zijn groen tot purperkleurig en vormen pluimen en bloeien van mei tot juli. De bloemen zijn tweehuizig, de mannelijke en vrouwelijke bloemen komen niet op dezelfde plant voor, de plant heeft eenslachtige bloemen. Om zaad te genereren heb je een mannelijke en vrouwelijke plant nodig. De vruchten die rijpen van oktober tot november, zijn aanvankelijk rood, later worden ze bruin. De bladeren zijn groot 10-20 cm lang. Er worden veel galnoten gevonden op de boom die gebruikt werden om leer te looien en ze bevatten triterpenen, die medicinaal kunnen worden toegepast.Pistacia terebinthus, vruchten
De vruchten worden lokaal gebruikt op Cyprus om het dorpsbrood te bakken. Het zaad, de vruchten en de bladeren kunnen worden gegeten, gekookt of rauw. Het zaad is zoet en olieachtig en er kan ook een olie uit worden geproduceerd. De jonge bladeren worden gekookt en gegeten als groente.

Alle delen van de plant verspreiden een sterke harsgeur. De schors heeft een samentrekkende werking en levert een harssoort, de zogenaamde Terpentijn van Chio, Scio, Chian of Cyprus. Terpentijnolie is een aromatische koolwaterstof, die grotendeels uit pineen bestaat.
Door verwonding van de schors vloeit de terpentijn uit de boom en wordt opgevangen. De ruwe hars wordt gedistilleerd en levert de etherische olie en bijproducten, zoals bijvoorbeeld colofonium (vioolhars). Terpentijn wordt veel gebruikt in de verfindustrie. Ook andere bomen kunnen terpentijn leveren, o.a. dennen, larixen en ceders. Bijna alle hedendaagse terpentijn is van dennen afkomstig (familie Pinaceae). De hars “terpentijngom” wordt uit de stammen gPistacia terebinthusewonnen en met waterdamp gedestilleerd en gerectificeerd tot een kleurloze waterachtige vloeistof met frisse balsemachtige geur. Ook kan door destilleren van het hout terpentijn gewonnen worden, deze is echter van veel slechtere kwaliteit.

Deze terpentijn wordt veel in de farmaceutische industrie gebruikt in pijnstillende smeersels en hoestdranken. De resin van de terpentijnboom is antiseptisch, antispasmodisch, cytostatisch, expectorant en wondhelend. Wordt inwendig gebruikt  bij chronische bronchitis, streptococcen infecties van de urinewegen en nieren, aambeien, galstenen, wormen en reuma. Uitwendig gebruikt bij artritis, jicht, luizen, scabiës, sciatica. Ook gebruikt bij de behandeling van kanker.

Werkzame bestanddelen:
Monoterpenen: alfa en beta pineen 63% en 27% en careen 20-60% in de Amerikaanse oliën. In de Europese oliën kan de alfapineen 95% zijn. De bestanddelen variëren sterk afhankelijk van de herkomst.
 Bron: JEOR. Olie van wilde planten uit Sardinië. Onderzoek van de olie van bladeren, twijgen en twijgen met vruchten. Hydrodestillatie. GC, GC/MS analyse.
Olieopbrengst respectievelijk: 0.01% - 0.05% - 1.5%. Componenten in de olie, respectievelijk 62 – 19 – 30 componenten.
Bladolie: a-pineen 16.4% - b-pineen 13.5%.
Twijgolie: a-pineen 66% - a-terpineol 9%.
Twijg/vruchtolie: a-pineen 54.8% - b-pineen 22%Pistacia terebinthus
Ter vergelijk: Hoofdbestanddelen van de olie van bladeren uit Turkije waren: terpinen4-ol 33.7% - y-terpineen 9.3% - a-terpineol 8.1%. Deze componenten waren ook aanwezig in de olie uit Sardinië, maar in geringe mate. Er zijn grote verschillen tussen beide oliën. De olie uit Turkije bevatte limoneen 4.8%, die uit Sardinië niet.
Olie uit Spanje: onbekend terpeen 17.7% - (E)-b-ocimeen 15%- a-pineen 7.9%.

Werkzaamheid:
anticataraal -   antisepticum   -   artritis   -   asthenie   -   bronchitis   -  expectorant   -  galstenen, oplossend   -   ischias   -   insecticide, vliegen, vlooien, e.a.   -  jicht -kinkhoest   -   lipothymie, onmacht, flauwte   -   luchtwegeninfecties, ontsmettend-luizen  -   pijnstillend   -   reumatische klachten    -   scabiës   -   schram- en schaafwonden   -   slijmvliesontsteking    -   steenpuisten     -   spierpijn -stimulerend  -   urinewegontstekingen  -   verstopping, hardnekkige     -worminfecties   -   zenuwpijn   -   zuurstofinbrengend.

Onderzoek:
 Anti-inflammatory triterpenes from Pistacia terebinthus galls.
Onderzoek naar een galnoten extract van de boom, effectief tegen chronische en acute ontstekingen. Geïdentificeerd werden drie triterpenen masticadienonic acid – masticadinolic acid en Pistacia terebinthusmorolic acid, die effectief bleken bij de oorontstekingen van muizen.                                       Bron PubMed: Planta Med 2002 april; 68 (4):311-5.
 Characteristics of fruit and oil of terebinth (Pistacia terbinthus) growing wild in Turkey. By Özcan, M. Selcuk University Konya, Turkey.
De voedingswaarde en fysische eigenschappen van vruchten van de Pistacia terbinthus vruchten uit Icel in Turkije werden onderzocht op hun waarde voor gebruik als voedingssupplement. Onderzoek gericht op waarden in de zaadolie van: vochtgehalte, fiber, ruwe proteine, ruwe olie, energiewaarde, as, etherische olie opbrengst, soortelijk gewicht, refractrieve index, vetzuren, peroxide waarde, iodine, enz. De vruchten zijn rijk aan proteine, olie, fiber, onverzadigde vetzuren en mineralen. Hoofdbestanddelen vetzuren: oleic 52.3% - palmitic 21.3% - linoleic 19.7%. MineralePistacia terebinthusn: natrium – potassium – calcium – ijzer – magnesium – fosfor – zink – koper – mangaan – lithium – nikkel – lood – zwavel – selenium – cadmium – kobalt – chroom – strontium – titanium – vanadium – zilver – aluminium – arsenicum – boron – beryllium (giftig) – bismut (niet giftig zwaar metaal).
Conclusie: waardevol als voedingssupplement en in de voedingsmiddelenindustrie.
Bron: Cab abstracts.
Ter vergelijk: Chemical composition of essential oils of leaves and twigs of Pistacia terebinthus from Turkey.
Bladolie: a-cadinol 6.9% - phytol 5.4% - d-cadineen 5.1% - a-terpneol 5% - bornylacetaat 4.4%.
Twijgolie: germacreen D 10% - a-pineen 7.5% - bornylacetaat 6% - a-cubebeen 5.9% - cubebol 5.4%
     Bron: Cab abstracts. Ege University Izmir, Turkey.

Inwendig:
indicatie: verstopping en reumatische klachten, astma, bronchitis, sinusitis, galstenen: 3 maal daags3Pistacia terebinthus druppels na de maaltijd.

Geestelijk:
de olie heeft een zuiverende en ontsmettende werking op de sfeer en de omgeving. Werkt versterkend op de hersenen en bevordert het heldere denken.

Combinaties:
Lavendel, lavandin, citrusolie en bloemenolie.

Contra indicatie:
gevaarlijk voor milieu en de zee. Matig gebruiken. Veroorzaakt soms mogelijk overgevoeligheid, verder betrekkelijk niet toxisch, niet irriterend.

Toepassingen:
*bij reumatische klachten, spierpijn, zenuwpijnen: 2-5 druppels terpentijn mengen met een eetlepel basisolie en hiermee de pijnlijke plaatsen masseren.Pistacia terebinthus
*bij bronchitis: meng 1-3 druppels met een schaaltje heet water en inhaleren.
*bij schram- en schaafwonden: 10 druppels oplossen in gekookt en tot lauw afgekoeld water en hiermee de wondjes schoonwassen.


Bron: Wikipedia nl. eng. Pistacia terebinthus L.
          Plants for a future database. Edible, medicinal and useful plants for a healthier world.
          Pistacia terebin thus L.
          PubMed. Universiteit van Valentia. Anti-infalmmatory triterpenes from Pistacia terebinthus
          galls.
          Sorting Pistacia names Multilingual Multiscript Plant name Database.
          CAB abstracts. Caracteristics of fruit and oil of terebinth (Pistacia terbinthus) growing wild
          in Turkey. By Özcan, M.
          Aromatherapie für Pflege- und Heilberufe. E. Zimmermann.
          JEOR. Essential oil composition of different aerial parts of Pistacia terebinthus. Growing
          wild in Sardinia. Juli/augustus 2006 by Usai, Marianna; Pintore, Giorgio; Chessa, Mario;
          Tirillini, Bruno.
          CAB abstracts. Chemical composition of the essential oils of leaves and twigs of Pistacia
          terebinthus from Turkey, Ege University Izmir, Turkey, by Demirci, B; Baser, K.H.C.; Akay,
          S; Kycak, B.
          USDA GRIN Taxonomy for plants Pistacia terebinthus L.
Foto:  www.unex.es
          www.nl.wikipedia.org
          www.fichas.infojardin.com
          www.pflanzengallen.de
          www.sebulcor.com
          www.venadelgesso.org


©®Copyright en registratie notaris. André Gielen 2001 – december 2007

 


Previous page: Pistacia lentiscus
Next page: Pogostemon cablin